Tượng Bà Chúa xứ trên đỉnh núi Sam xây không phép, vi phạm pháp luật về di sản văn hóa

“Tiền trảm hậu tấu” nhờ chính quyền quản lý lỏng lẻo?

Ngày 7/2, ông Phạm Thế Triều – Phó giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh An Giang ký văn bản đề nghị Bộ VH-TT&DL cho phép tỉnh An Giang cấp giấy phép xây dựng hạng mục công trình tượng Bà Chúa xứ trên đỉnh núi Sam, thuộc dự án Khu Du lịch văn hóa tâm linh Bà Chúa xứ – Cáp treo núi Sam, theo đề nghị của Công ty TNHH MGA Việt Nam. Trong văn bản này, ông Triều cho rằng, hạng mục công trình tượng Bà Chúa xứ trên núi Sam thuộc đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu Du lịch văn hóa Tâm linh Bà Chúa xứ – cáp treo núi Sam (phần trên núi) đã được các sở, ngành thống nhất và được UBND tỉnh An Giang chấp thuận! Cũng theo ông Triều, Bộ VH-TT&DL cho phép tỉnh An Giang cấp giấy phép xây dựng hạng mục công trình tượng Bà Chúa xứ “mới” này.

Phản hồi văn bản của Sở VH-TT&DL tỉnh An Giang (do ông Triều ký), ngày 13/2, bà Đặng Thị Bích Liên – Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL, ký văn bản trả lời rằng, thống nhất với đề xuất của Sở VH-TT&DL tỉnh An Giang. Tuy nhiên, Bộ VH-TT&DL yêu cầu sở này phải hoàn thiện hồ sơ xây dựng công trình tượng Bà Chúa xứ theo quy định với những lưu ý cụ thể. Trong đó có việc tổ chức thông tin rộng rãi tới nhân dân, chính quyền địa phương và các nhà khoa học để xin ý kiến, tạo sự đồng thuận trước khi phê duyệt, triển khai…

Tượng Bà Chúa xứ hiện hữu, tồn tại 300 năm nay

Tuy nhiên, theo ghi nhận, trên thực tế khi tỉnh An Giang chưa hề cấp phép xây dựng công trình tượng Bà Chúa xứ trên núi Sam, thì Công ty TNHH MGA Việt Nam đã cho xây dựng. Công trình này được xây dựng trước khi có văn bản phản hồi của Bộ VH-TT&DL. Điều đáng nói là, chính quyền địa phương tại TP. Châu Đốc đã buông lỏng quản lý, để tượng Bà Chúa xứ được xây dựng lừng lững, nay chỉ thiếu phần mặt và đầu là hoàn thiện. Rõ ràng là Công ty TNHH MGA Việt Nam đã “cầm đèn chạy trước ô tô” do sự lỏng lẻo của chính quyền bản địa.

Trong ngày 13/2, Phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thanh Bình đã ký văn bản gửi UBND TP. Châu Đốc và chủ đầu tư, yêu cầu tạm dừng việc thi công tượng Bà Chúa xứ trên núi Sam. Tuy nhiên, phía đơn vị thi công vẫn lén lút xây dựng. “Ngày 21/2, phường đã lập biên bản đình chỉ thi công và cử lực lượng dân phòng túc trực tại công trình”, ông Huỳnh Ngọc Trư – Chủ tịch UBND phường Núi Sam cho biết.

La liệt con heo bị giết, quay để cúng Bà

Một xứ sở không thể có… 2 Bà Chúa xứ núi Sam

Ông Trần Quốc Tuấn – Phó Chủ tịch UBND TP. Châu Đốc cho biết, vì Công ty TNHH MGA Việt Nam chưa lấy ý kiến của giới chuyên gia, nhà khoa học và chưa có giấy phép của cấp có thẩm quyền cấp, nên hiện tại UBND tỉnh An Giang đã yêu cầu tạm dừng thi công công trình này.

Còn ông Nguyễn Văn Lên – Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh An Giang thì cho biết, dự kiến ngày 1/3 tới, các cơ quan chức năng sẽ tổ chức cuộc họp lấy ý kiến nhân dân và giới chuyên môn về vấn đề xây dựng thêm tượng Bà Chúa xứ. Khi nào có sự đồng thuận thì mới cấp phép cho xây. “Nếu người dân không đồng ý thì sở sẽ đề nghị nhà đầu tư bỏ tượng hoặc hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp làm tượng khác, để du khách có nơi tham quan, cúng viếng khi lên núi. Bởi thờ tượng Bà là tín ngưỡng dân gian rất lớn của cả vùng Nam Bộ”, ông Lên nói.

Tấp nập người đến viếng Bà Chúa xứ núi Sam

Ông Nguyễn Phi Tiến – Giám đốc Công ty TNHH MGA Việt Nam cho rằng, mục đích chính của việc xây dựng tượng Bà Chúa xứ trên núi Sam này là để phục vụ khách du lịch sau khi đi cáp treo lên đỉnh núi Sam. Thay vì khách tham quan phải chen nhau tại 1 điểm chật chội dưới chân núi này (nơi có tượng Bà Chúa xứ núi Sam hiện hữu, cách đây khoảng 300 năm). “Công trình này hoàn thành hứa hẹn thu hút khách du lịch đến núi Sam nhiều hơn. Những gì chúng tôi làm đều nằm trong quy hoạch chi tiết đã được bộ và UBND tỉnh phê duyệt, chứ không làm ngoài quy hoạch”, ông Tiến nói.

Ông Nguyễn Văn Đồng – Phó Ban Quản trị Lăng miếu núi Sam cho biết, từ lúc xây dựng tượng Bà trên đỉnh núi Sam đến giờ, ban quản trị không hề hay biết. Mãi cho đến khi đơn vị thi công cho ráp phần thân và mặt Bà, thì mới biết đó là tượng Bà Chúa xứ. “Chúng tôi rất bức xúc, vì họ chưa xin ý kiến gì mà đã xây dựng tượng Bà Chúa xứ. Làm như vậy là đi ngược lại truyền thuyết dân gian. Về mặt tâm linh, chỉ có một Bà Chúa xứ mà thôi”.

Khách Tây cũng đến với Bà Chúa xứ núi Sam

Theo truyền thuyết dân gian kể rằng, vào đầu thế kỷ 18, khi nhìn thấy sự linh ứng của Bà Chúa xứ (tọa trên đỉnh núi Sam), người dân địa phương quyết định thỉnh tượng Bà xuống chân núi để tiện việc thờ cúng. Nhưng kỳ lạ là, có đến mấy chục thanh niên cường tráng vẫn không thể nhấc nổi tượng Bà. Chỉ khi có tin báo mộng rằng phải thỉnh tượng Bà bằng 9 cô gái đồng trinh, thì mới có thể di chuyển. Quả thực, làm đúng theo mộng báo, tượng Bà bỗng nhẹ tựa lông hồng.

Khi khiêng xuống chân núi Sam, thì tượng Bà bất ngờ nặng trịch, không di chuyển được nữa. Các bậc cao niên nghĩ rằng, Bà đã chọn nơi đây an vị. Từ đó tượng Bà Chúa xứ núi Sam được đặt tại Miếu Bà Chúa xứ như hiện nay. Trong tín ngưỡng dân gian, người ta truyền khẩu hễ cầu khấn Bà điều gì sẽ được nấy. Do vậy, hàng năm có tới vài triệu lượt khách trong và ngoài nước đến cúng vái, chiêm bái Bà Chúa xứ núi Sam.

Một số người dân ở chân và đỉnh núi Sam nói, việc xây thêm tượng Bà Chúa xứ trên đỉnh núi Sam sẽ ảnh hưởng đến lợi ích của họ. Bởi khi xây dựng tượng Bà này, Công ty TNHH MGA Việt Nam sẽ giải tỏa hết phần mặt bằng trên đỉnh núi để làm du lịch, trong đó có tuyến cáp treo. Do vậy, những người lâu nay lên đỉnh núi che chòi, lều bán bánh, nước sẽ mất việc làm. Còn nghe phong thanh có sự xung đột lợi ích gì đó giữa cách quản lý hiện nay với việc mở điểm du lịch mới khi có tượng Bà Chúa xứ thứ 2 trên đỉnh núi?

Sở VH-TT&DL… làm ẩu!

Ông Vương Bình Thạnh – Chủ tịch UBND tỉnh An Giang đánh giá: “Đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 dự án khu du lịch văn hóa Tâm linh Bà Chúa xứ – Cáp treo núi Sam là quy hoạch chung, chưa đi sâu thực hiện hạng mục công trình nào và cũng không có việc xây dựng tượng Bà Chúa xứ trên núi Sam. Việc xây dựng tượng Bà trên núi Sam là ý tưởng của nhà đầu tư, nhưng Sở VH-TT&DL chưa lấy ý kiến cộng đồng mà đã đề nghị Bộ VH-TT&DL cho xây dựng là… làm ẩu”.

Thanh Tuấn

Gửi phản hồi