Phát hiện cơ sở lấy đất Đà Lạt trộn bùn đất vào khoai Tây Trung Quốc để nhái hàng vận chuyển về TP.HCM

Kỳ 1: “Họ kêu tôi trộn bùn đất, sẵn sàng tăng giá thêm 1.000 đồng/kg khoai tây”

Khoai ngon phải vứt, nhà vườn lao đao

Vào những ngày giữa tháng 8/2018, chúng tôi có mặt tại các vườn nông sản ở khu vực thuộc phường 7 và 8, thành phố Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng). Đây cũng là thời điểm nhiều chủ vườn đang lâm vào cảnh bế tắc vì không bán được hàng.

Chủ vườn Lê Hữu Phú (44 tuổi, ngụ tại phường 8, TP. Đà Lạt) cho biết, gia đình ông thu đã hoạch 1,5ha khoai tây nhưng hàng không bán được, phải lưu giữ tạm tại vườn. Dù đã chủ động chạy đôn chạy đáo tìm người mua và giảm giá bán so với mọi năm nhưng số khoai vừa thu hoạch xong của gia đình ông Phú vẫn có nguy cơ bị ế. “Mọi năm khoai tây là mặt hàng bán chạy nhất. Có khi còn hai ba tháng mới đến ngày thu hoạch nhưng thương lái tìm đến đặt cọc tiền. Năm  nay, khoai rất đẹp, giá lại giảm vậy mà họ lại không mua. Nguyên nhân là do hàng Trung Quốc đưa về đây giả hàng Đà Lạt bán giá rẻ gần phân nửa nên thương lái chỉ mua hàng Trung Quốc, không mua hàng Đà Lạt. Do không ai mua, để ngoài vườn lâu quá nên nhà tôi đã có hơn một tấn khoai bị hư phải bỏ, số khoai này coi như mất trắng”, ông Phú chép miệng, xót xa.

Ông Trần Hùng Dũng (49 tuổi, ngụ phường 7, TP. Đà Lạt) cho biết, chi tiêu của cả gia đình ông trông chờ vào ruộng khoai và cà rốt nên với tình cảnh này không biết phải xoay xở ra sao. “Những năm trước, mỗi năm gia đình tôi thu được 250 triệu đồng tiền lãi từ trồng khoai. Bắt đầu từ năm ngoái, khoai ế phải bán rẻ coi như chịu lỗ. Gia đình tôi phải vay ngân hàng 50 triệu đồng để mua giống trồng lại vụ mới. Năm nay, không ngờ tình cảnh còn tệ hơn. Vì hàng Trung Quốc bán quá rẻ nên hàng Đà Lạt bán tháo  cũng chẳng ai mua”, ông Dũng nói. Số khoai tây và cà rốt sau khi thu hoạch, ông Dũng thuê xe chở đến từng vựa thu mua để mời chào nhưng đến đâu cũng chỉ nhận được những cái lắc đầu hờ hững. Ông Dũng lại thở dài: “Con tôi vừa mới đậu đại học, nợ đợt trước chưa trả, đợt này không bán được hàng nên rất lo. Cả gia đình tôi đang đối mặt với nguy cơ phá sản”.

Công an kiểm tra một cơ sở làm giả rau củ Đà Lạt 

Theo quan sát của chúng tôi, những ngày gần cuối tháng 8/2018, tại huyện Đơn Dương có rất nhiều nhà vườn không bán hết nông sản, phải chấp nhận thuê máy cày dập đất lên số rau quả đã thu hoạch còn sót lại trong vườn để chuẩn bị vụ mùa vụ mới. “Xem như dùng số rau củ đó để làm phân bón cho đất tốt hơn”, một chủ nhà vườn nói như tự an ủi chính mình. Song bi kịch ở chỗ, các chủ vườn không biết chọn giống cây trồng nào cho mùa vụ mới để cạnh tranh với hàng Trung Quốc. Ông Dũng bày tỏ sự bế tắc: “Không hiểu sao hàng Trung Quốc chở từ bên đó về đây mà lại bán giá rẻ bèo như thế? Sang năm nếu trồng khoai tây, cà rốt mà mặt hàng này của Trung Quốc vẫn bán rẻ như năm nay thì lại phá sản nữa”.

Sự xảo biện của người thu mua

Để chứng minh mặt hàng Trung Quốc giả hàng Đà Lạt đang thao túng thị trường, một chủ nhà vườn dẫn chúng đến chợ đầu mối Nông sản TP. Đà Lạt. Thời điểm có mặt, PV ghi nhận có 4 xe container chở hàng từ Trung Quốc cũng vừa về tới. Biết giá thu mua 1kg khoai tây Trung Quốc tại đây chỉ có 7.000 đồng, ông chủ nhà vườn nói với chúng tôi như muốn khóc: “Giá rẻ như thế thì mình không cạnh tranh nổi. Khoai Đà Lạt trồng theo tiêu chuẩn cao, không sử dụng các loại hóa chất độc hại, nhất là thuốc bảo vệ thực vật nên để có lời chút đỉnh thì 1kg khoai phải bán với giá 15.000 đồng”. Theo quan sát, sau khi nhập khoai tây về, các thương lái cho cửu vạn bốc vào bên trong kho và luôn trong tình trạng kín cổng, không cho người lạ vào.

Ông chủ vườn khoai đi cùng chúng tôi quyết định hạ giá bán để mời chào thương lái ở chợ đầu mối mua khoai nhưng ai cũng lắc đầu. Từ tình cảnh bi thương của nhiều nhà vườn Đà Lạt, các cơ quan chức năng của TP. Đà Lạt đã phối hợp tổ chức kiểm tra các điểm bán nông sản nghi giả hàng Đà Lạt. Chỉ mới 3 ngày kiểm tra, đoàn công tác đã phát hiện có 90% vựa thu mua đều dùng các chiêu thức để biến khoai tây Trung Quốc thành hàng Đà Lạt.

Nông dân ở TP.Đà Lạt khó khăn khi không thể bán được nông sản

Cụ thể, tại quầy 19 chợ đầu mối Nông sản TP. Đà Lạt, lực lượng chức năng ghi nhận sạp của bà Đoàn Thị Chè mua khoai tây Trung Quốc, rồi dùng máy rửa khoai để trộn với bùn đất. Đất này được bà Chè mua từ các nhà vườn ở phường 8 và phường 11 thuộc TP. Đà Lạt. Làm việc với đoàn kiểm tra, bà Chè cho biết, bà dùng hình thức làm giả nông sản trên là do nhiều mối mua hàng ở TP. HCM yêu cầu như thế. “Họ kêu tôi trộn bùn đất và sẽ sẵn sàng tăng giá thêm 1.000 đồng/kg khoai tây”, bà Chè trình bày. Cũng theo bà Chè, chiếc máy có khả năng trộn bùn đất vào khoai tây được bà đặt từ một xưởng cơ khí với giá 50 triệu đồng. Đợt này, bà đã nhập 58 triệu đồng tiền khoai Trung Quốc và đổ vào chiếc máy nói trên. Mỗi mẻ hàng trộn bùn mất từ 3-4 phút cho 100kg khoai tây Trung Quốc. Với chiếc máy này, điểm thu mua của bè Chè đã “hoá kiếp” vô số nông sản Trung Quốc thành hàng Đà Lạt.

Phóng viên đặt câu hỏi: Vì sao không thu mua hàng Đà Lạt mà lại mua hàng Trung Quốc rồi làm giả hàng Đà Lạt? Bà Chè cho rằng, nếu mua hàng Đà Lạt khi đưa xuống TP.HCM sẽ có giá 18.000-19.000 đồng/kg khoai, số tiền lời chưa đến 1.000 đồng/kg. Trong khi với chiêu thức trên, chỉ cần bán cho thương lái đã lời được 5.000-6.000 đồng/kg. “Biết là nông dân bán không được hàng, họ đang khốn khổ nhưng chúng tôi làm ăn cũng phải theo thị trường. Nếu lấy hàng Đà Lạt, chúng tôi chắc chắn cũng bị lỗ vì thương lái họ không mua. Chúng tôi cũng như người nông dân thôi, nếu mua hàng Đà Lạt mà bán không được thì cũng phá sản”, bà Chè phân bua.

Tương tự điểm thu mua trên, tại vựa Thanh Trang ở huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng, lực lượng chức năng ghi nhận có 5 tấn khoai tây nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc đã nhuộm một lớp bùn đất Đà Lạt. Bà Trần Thị Ngọc (chủ vựa) cho biết, trung bình mỗi ngày có từ 12-18 tấn khoai tây được trộn và đưa vào miền Nam tiêu thụ. Bà Ngọc cũng cho rằng sở dĩ bà làm như vậy là do chủ hàng từ TP.HCM yêu cầu. Khi đoàn kiểm tra làm việc, bà Ngọc còn lập luận rằng việc trộn bùn đất không hề gây ảnh hưởng gì đến sức khoẻ người tiêu dùng. “Khi bán, chúng tôi đâu có nói đây là hàng Đà Lạt đâu. Trong các hoá đơn chứng từ bán cho người khác cũng không dùng một từ nào là hàng Đà Lạt. Còn đất trên vỏ khoai thì khi ăn người dân cũng rửa sạch, gọt vỏ bỏ đi. Tôi làm vậy có sai gì đâu? Tại sao lại xử phạt tôi?”, bà Ngọc xảo biện.

Giả hàng Đà Lạt làm giàu siêu tốc

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng cho biết, từ năm 2017, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra tình trạng nhiều rau củ quả Đà Lạt sau khi thu hoạch phải vứt bỏ vì không bán được. Trong khi nhiều chủ nhà vườn lâm vào cảnh nợ nần thì những người nhập hàng Trung Quốc về làm giả hàng Đà Lạt lại giàu lên nhanh chóng.

Ông Nguyễn Văn Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng cho rằng, việc xử lý tình trạng trộn bùn đất vào nông sản Trung Quốc để trông giống hàng Đà Lạt là rất khó. Hành vi này không cấu thành tội phạm nên không có quy định pháp luật nào cấm việc này. “Chính quyền đang thực hiện đề án bảo vệ thương hiệu khoai tây Đà Lạt bằng cách in các logo nhận diện thương hiệu để người tiêu dùng nhận biết một cách dễ dàng, không mua nhầm hàng Trung Quốc”, ông Sơn cho biết thêm.

An Nhiên – Yên Hòa

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here