Lò đốt rác tiền tỷ với ống khói dài 8m còn bị gãy

Cấp dưới “tuýt còi” cấp trên

Lò đốt rác ở ấp Cái Quanh, xã Tân Thạnh, huyện Long Phú vận hành từ tháng 10/2014 với tổng đầu tư 3,3 tỷ đồng. Từ khi lò này đi vào hoạt động, người dân xung quanh vô cùng khổ sở vì lò thải ra thứ khói hôi không chịu được. Trước bức xúc của người dân, Trung tâm Quan trắc TNMT kiểm tra nhiều lần và phát hiện lò này thải ra toàn… khí độc. Theo báo cáo ngày 25/10/2016 của Sở TNMT do Phó giám đốc Trần Văn Thanh ký gửi UBND tỉnh Sóc Trăng: lò này phun ra chất độc dioxin/furan vượt 10,57 lần quy chuẩn cho phép.

Đi vào nơi đặt lò, không thể tưởng tượng cái lò trị giá gần 1 tỷ đồng, giới thiệu là theo quy chuẩn của Bộ Xây dựng mà lại tồi tàn đến vậy. Cán bộ xã cũng như người công nhân đốt rác Lê Ngọc Dạng không biết nhãn hiệu của lò là gì, thậm chí không rõ có nhãn hiệu hay không. Ông Dạng cho biết, nhà ông ở ấp Cái Quanh, cả 2 cha con thay nhau đốt rác, mỗi tháng được 4,4 triệu đồng. “Nghèo quá nên phải làm chứ khổ lắm, lại không biết bệnh tật ngấm vô người như thế nào”, ông cho biết.

Theo bà Mai Thi – cán bộ Trung tâm Quan trắc TNMT, người đi kiểm tra các lò đốt, trong đốt rác sinh hoạt có 2 nguyên tắc nghiêm ngặt. Thứ nhất, phải đốt liên tục để có nhiệt độ cuối cùng cao từ 1.000oC trở lên cho cháy hết chất độc, không còn chất độc thải ra không khí. Thứ hai, rác trước khi cho vào lò cần phân loại để bỏ những thứ có thể tạo ra chất độc như nhựa, cao su…

Khu lò đốt rác

Muốn vậy, lò đốt phải có nhiều ngăn, ống khói cao ít nhất 20m để nâng nhiệt độ, có sân phơi để phân loại rác, nhà chứa rác trước khi cho vô lò. Thực tế tại khu lò do Sở TNMT tỉnh Sóc Trăng làm chủ đầu tư, nền lò làm thấp hơn sân phơi nên hễ mưa là nước tràn vào ngập rác, không còn đốt được. Mỗi tháng, có 300.000đ để mua lá dừa làm mồi nhóm lò nhưng không đủ. Công nhân lò đốt phải dùng các loại rác nhựa, cao su (quy định là cấm cho vô lò) để làm… mồi nhóm lò, đốt rác.

Vì lò không đốt rác liên tục, lại chỉ đỏ lửa phập phù như thế nên nhiệt độ không cao. Lại thêm cái ống khói, thay vì phải cao ít nhất 20m, thì ở đây chỉ cao 8m mà lại đã gãy khúc giữa. Kết quả, lò tỏa khói cuồn cuộn, xì ra từ khúc ống khói gãy, chắc chắn có nhiều chất độc Dioxin/furan tỏa ra, theo gió lan tới vùng xung quanh có nhiều nhà dân, trong đó có 1 trường học và 2 ngôi chùa.  “Qua kiểm tra, khói này quá nguy hiểm nên tôi yêu cầu Sở TNMT phải tạm dừng vận hành, xem xét lại công nghệ. Tuy nhiên, lãnh đạo làm lơ”, bà Mai Thi nói.

Báo cáo khí thải nguy hiểm của những lò đốt rác này

Tăng thêm chất độc cho môi trường

Cùng thời gian, Sở TNMT tỉnh Sóc Trăng còn đầu tư xây dựng lò đốt rác ở ấp Trà Quýt B, xã Thuận Hòa (Châu Thành) có công suất 10 tấn/ngày, hoạt động từ tháng 10/2014. Lò này, kết quả kiểm nghiệm cho biết, phun ra chất độc Dioxin/furan vượt 16,41 lần quy chuẩn cho phép. Xây dựng trễ hơn, lò đốt rác ở ấp Long Hòa, xã Tân Long (thị xã Ngã Năm), công suất 10 tấn/ngày, vận hành từ tháng 8/2015, cũng cùng một “công nghệ hãi hùng” như các lò trước. Đặc biệt, 2 lò đốt rác này đầu tư cao hơn lò ở huyện Long Phú nhiều lần, mỗi lò hơn 3,3 tỷ đồng, chưa kể các công trình phụ trợ nhiều tỷ đồng nữa. Các lò đốt rác không những gần khu dân cư mà còn gần chợ.

Công văn báo cáo UBND tỉnh do Phó giám đốc Sở TNMT tỉnh Trần Văn Thanh ký, nêu: “Do khi triển khai đầu tư mô hình thì Bộ TNMT chưa ban hành Quy chuẩn Kỹ thuật quốc gia về lò đốt chất thải rắn sinh hoạt nên có một số thông số chưa đạt”. Theo bà Mai Thi, giải thích của cấp trên không đúng, bởi trước khi ban hành quy chuẩn đó thì đã có Quy chuẩn Bảo vệ môi trường. So với quy chuẩn bảo vệ môi trường cũ này, các lò đốt rác cũng phun ra chất độc Dioxin/furan vượt gần chục lần.

Bên trong khu lò đốt rác

Điều đáng nói là, thay vì phải dừng đốt rác khi phát hiện chất độc thì Sở TNMT vẫn cho đốt như cũ, chỉ là làm việc với một số nhà đầu tư để có thể khắc phục hạn chế của các lò đốt rác trong năm 2017. Nhiều người dân đặt câu hỏi: Tại sao không dừng hoạt động các lò, dừng việc biến chất thải sinh hoạt thông thường thành chất độc gây chết người, cho đến khi cải tạo xong lò, đạt chuẩn hãy cho hoạt động?

Chưa hết, ngày 12/6/2017, UBND tỉnh Sóc Trăng có Quyết định chi thêm 9 tỷ đồng ngân sách cho Sở TNMT đầu tư xây dựng 2 lò đốt rác ở xã Nhơn Mỹ (Kế Sách) và ở xã Long Hưng (Mỹ Tú). Những công trình này chưa biết sẽ phun ra loại khói gì.

Đến ngày 14/11, lò đốt rác thải sinh hoạt tại xã Tân Thạnh, huyện Long Phú đã tạm ngưng hoạt động để bắt đầu quá trình cải tạo, khắc phục đảm bảo theo các thông số kỹ thuật quốc gia về lò đốt chất thải rắn sinh hoạt. Theo Sở TNMT tỉnh Sóc Trăng, song song với quá trình cải tạo, khắc phục lò đốt rác thải tại xã Tân Thạnh, từ nay đến cuối năm 2017 các ngành chức năng của tỉnh Sóc Trăng cũng sẽ tiến hành cải tạo, khắc phục những hạn chế của lò đốt rác thải sinh hoạt tại huyện Châu Thành. Đối với lò đốt rác thải tại xã Tân Long (Ngã Năm), đến năm 2019 cũng sẽ được tiến hành sửa chữa.

Hữu Danh

Gửi phản hồi