Hai bệnh nhân X. (bên trái) và N. nhập viện vì bệnh trầm cảm

Kỳ 1: Sẵn sàng chửi bố mẹ, đập phá đồ đạc khi bị cắt… internet! 

Lời kể của ông bố có con gái nghiện điện thoại

Tiến sỹ, bác sỹ Tô Thanh Phương, Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 (Thường Tín, Hà Nội) là một trong những người đầu tiên của Việt Nam nghiên cứu về chứng bệnh trầm cảm, từng sang Pháp làm luận án tiến sỹ về đề tài này. Anh nhiều năm phụ trách điều trị các bệnh nhân tâm thần nữ, kiêm Phó Giám đốc BV tâm thần Trung ương 1. Phải khó khăn lắm chúng tôi mới thuyết phục được anh thiết kế cuộc gặp “tế nhị” với các bệnh nhân và người nhà họ. Bởi bệnh nhân sau khi được “cắt cơn” họ rất ái ngại, xấu hổ, ân hận, rất trốn tránh khi được hỏi về chứng nghiện facebook hay internet. Còn người nhà thì… trốn tiệt, họ tỏ ra tự ái thậm chí nổi nóng khi bị báo chí “săn đuổi”.

Thật may, tại bệnh viện, chúng tôi đã gặp được bố của một cô gái trẻ nghiện điện thoại và mạng internet khá hiểu biết và cởi mở. Ông kể mình phải chuốc thuốc ngủ đưa con đi điều trị tâm thần, đồng thời thừa nhận những sai lầm của mình trong giáo dục quản lý con gái.

– TS.BS Tô Thanh Phương mở đầu câu chuyện: Tôi nghe mẹ cháu nói là suốt ngày cháu đóng cửa nhà, trùm chăn, tắt đèn để nằm “chơi điện thoại”. Xin hỏi, gia đình đã phát hiện những biểu hiện khác lạ về chứng “nghiện” điện thoại thông minh của cháu như thế nào?

Bố của “bệnh nhân đặc biệt”: Gia đình tôi, có thể nói, cũng không làm tốt được chức năng của ông bố bà mẹ, rằng phải sát sao quan tâm quản lý con gái. Cho nên theo tôi việc phát hiện ra cháu “nghiện” cũng muộn. Tôi thấy những biểu hiện của cháu từ năm lớp 12 là cháu thu mình hơn với trước kia. Ngày xưa cháu học rất giỏi, những năm cấp II cháu đều đạt giải tỉnh, giải quốc gia cả, thế nhưng đến năm lớp 12 này thì cháu thu mình hơn, không chơi với bạn bè. Đến ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, bạn bè  rủ đi thăm và chúc mừng các thầy cô giáo thì thấy cháu né tránh, không đi, cứ ở nhà thôi. Từ năm cháu học lớp 12 đến giờ, tức là hết một kỳ rồi, gia đình chúng tôi mới có những biện pháp mang tính chất can thiệp với cháu để tránh nghiện điện thoại và facebook.

Tiến sỹ Tô Thanh Phương 

– Xin hỏi, giới trẻ “chơi” facebook và gí mắt vào màn hình điện thoại rất nhiều, số người đưa con đi khám bệnh rồi điều trị như anh cũng không nhiều lắm. Vậy đâu là lý do anh đưa cháu đi điều trị tâm thần?

– Thực ra, khi đến đây chúng tôi cũng suy nghĩ , Tiến sỹ, bác sĩ Tô Thanh Phương là bác sĩ giỏi cho nên chúng tôi đến để nhờ bác sĩ xem xem cháu bị bệnh gì, sau thì chúng tôi mới biết cháu bị trầm cảm do facebook và điện thoại thông minh. Sau khi chúng tôi đi tìm hiểu vấn đề này rất nhiều, chúng tôi cắt hệ thống kết nối mạng internet của gia đình mình đi, thì cháu phản ứng một cách rất gay gắt, dạng như là nổi điên lên ấy. Nó sẵn sàng chửi bố mẹ rồi đập phá các đồ dùng trong nhà.

– Khi cháu “phát điên” lên như vậy, gia đình đã làm gì để “khống chế” được?

– Chúng tôi phải dùng biện pháp cưỡng chế, gây mê cho cháu rồi đưa cháu vào đây (BV Tâm thần). Trước khi cho cháu nhập viện này, gia đình chúng tôi chỉ nghĩ là cháu bị trầm cảm nhẹ thôi. Như mẹ cháu nói, cháu về đến nhà là đóng cửa kín, không giao tiếp với bố mẹ, có khi còn không ăn uống, gọi xuống ăn nhiều lần là cháu cáu xị ngậu lên. Kể cả đi tắm, cháu cũng mang điện thoại theo. Ngày trước cháu còn bật điện cho sáng phòng, giờ (có thể là để giấu bố mẹ việc “chơi” điện thoại và facebook) cháu còn tắt luôn cả điện trong phòng. Có khi vào nhà vệ sinh cũng không cả bật điện ấy. Cứ ngồi trong bóng tối và “chơi” điện thoại. Đấy là những biểu hiện bất thường.

– Đến bây giờ, tâm sinh lý của cháu ra sao, cháu có hợp tác với anh để điều trị và tập luyện “quên” mạng internet và thiết bị điện tử không?

– Trong giai đoạn cháu ở viện điều trị dài dài thì cháu có vẻ cũng bớt căng thẳng hơn so với ở nhà. Thế nhưng, gần đây, thỉnh thoảng chúng tôi đưa cháu đi thể dục vào cuối giờ chiều hoặc đầu giờ sáng thì nhìn chung những chia sẻ của cháu với bố vẫn còn chưa tốt lắm. Cháu “chất vấn” tôi “tại sao lại đưa con vào trong này (BV Tâm thần)?”. Nếu như tranh cãi với cháu thì cháu luôn luôn cho cái lý của cháu là đúng, dẫn đến cháu có thể phản ứng quyết liệt ngay và sẵn sàng quay lại không hợp tác để đi tập thể dục hay làm việc gì khác.

Bệnh nhân H. nhập viện sau khi có những biểu hiện bất thường liên quan đến việc dùng điện thoại thông minh quá nhiều

– Từ chỗ là học sinh giỏi của đội tuyển quốc gia, giờ cháu phải khổ sở như thế này, thật lòng chia sẻ với tâm trạng của một phụ huynh đang rối bời như anh..

– Gia đình và hàng xóm kỳ vọng vào cháu rất nhiều. Cháu là học sinh giỏi và ngoan từ xưa đến giờ, là thành viên của đội tuyển quốc gia chứ không phải học sinh làng nhàng đâu. Cho nên mới đầu gia đình chúng tôi thực sự sốc. Bây giờ chúng tôi cũng chỉ biết bằng mọi giá, cố gắng tìm giải pháp để chữa cho cháu được tốt nhất.

BS.TS Tô Thanh Phương tiếp lời ông bố trên: “Hiện nay tôi chữa cho các cháu thanh niên, sinh viên vì nghiện game, facebook, điện thoại… rất nhiều. Tôi từng chữa cho một cháu nghiện game rất nặng, cũng học rất giỏi, giải nhì hay giải 3 của toán quốc gia, sau quá trình điều trị, cháu đã đỗ được vào trường toán tài năng. Học kỳ một rất tốt, học kỳ 2 bắt đầu giảm, cuối cùng có những môn phải nợ, sau đó gia đình phát hiện bị nghiện game, chơi game thâu đêm suốt sáng. Lên Hà Nội, xa gia đình là bắt đầu chơi rồi nghiện.

Trường hợp này bố mẹ cháu đều là bác sĩ cả, tôi điều trị 6 tháng, sau khi cháu tạm ổn thì “bàn giao” bệnh nhân cho gia đình. Tại nhà, phải tiếp tục điều trị như thế một năm rưỡi nữa, tổng thời gian khoảng 2 năm, về sau duy trì rất nhẹ nhàng thôi. Mỗi sáng tiêm một ống và mỗi tối uống 2 viên thuốc. Tôi bàn giao được đúng một tháng thì bố bảo cháu khỏi rồi không dùng nữa, thế rồi 5-6 tháng sau cháu lại chơi game, lại quay lại đây, giờ gọi điện trao đổi, cháu không thèm nhấc máy nữa, bây giờ bố mẹ bất lực luôn, giờ bảo uống thuốc dứt khoát không uống nữa.

Tôi đã chữa cho rất nhiều các cháu chơi game đã thành công rồi và đã khỏi rồi, có điều gia đình có tin tưởng và làm đúng lời tôi chỉ dẫn hay không mới là điều quan trọng. Ông bà bác sĩ kia sau ân hận, vì ông bà đều là bác sĩ cả nên họ rất thấm thía cái chủ quan sai lầm của họ. Chơi facebook, điện thoại, game quá nhiều, đến lúc nghiện thì gần như 100% các cháu đều có biểu hiện trầm cảm hết”.

Giờ em chỉ dùng điện thoại để nghe nhạc, không “chơi phây” nữa

Em X. (SN 2000, xã Vĩnh Ninh, huyện VĩnhTường, tỉnh Vĩnh Phúc) là một bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 vì nghiện Facebook. Như nhiều người “nghiện” khác, X. luôn né tránh và phủ nhận mình bị nghiện nặng facebook: “Em chơi facebook được hơn nửa năm rồi. Vào facebook cũng chỉ đọc báo, không đăng gì, chỉ xem của người khác. Ngoài facebook em vẫn nói chuyện với mọi người. Em vào đây gần 1 tháng, không lên facebook nữa mà chỉ dùng điện thoại để nghe nhạc. Không dùng em cũng không thấy sao cả. Em nghỉ học từ năm lớp 10, lúc đấy là em có những biểu hiện trầm cảm như hay cười, nói nhiều, nói linh tinh. Bố mẹ mới cho em xuống điều trị. Có thể là do em học hành áp lực sau đợt thi từ lớp 9 lên lớp 10 vì thế em bị trầm cảm (?).

Ở nhà cũng có vài lần bố mẹ tịch thu điện thoại của em. Nếu một ngày hay nửa ngày không dùng điện thoại em thấy thiếu thiếu cái gì đó. Em dùng facebook đến 10 – 11 giờ thì đi ngủ nhưng hôm nào mất ngủ, em dùng… rất muộn. Một đêm em chỉ ngủ được 1-2 tiếng thôi. Em đi điều trị lần thứ nhất ở bệnh viện tỉnh, họ bảo em là bị rối loạn trầm cảm”.

Trần Quân

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here