Người dân hoang mang, lo lắng khi nguồn nước nhiễm asen

Nước “ngậm” asen

Mới đây, kết quả xét nghiệm chất lượng nước tại công trình cấp nước tập trung xã Đức Xuyên, huyện Krông No, tỉnh Đắk Nông và nguồn nước ngoài các giếng khoan, giếng đào của người dân cho thấy nồng độ asen trong nước vượt giới hạn cho phép theo quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt (QCVN 02:2009/BYT). Nhiều mẫu nước đã qua xử lý tại trạm cấp nước tập trung của xã cũng không loại bỏ được loại hóa chất độc hại này…

Ông Hồ Quốc Sử, ngụ thôn Xuyên Hải, xã Đức Xuyên cho biết gia đình ông dùng nước từ trạm cấp nước tập trung của xã đã hơn 3 năm nay. Cũng như nhiều hộ gia đình khác, cả nhà ông rất hoang mang khi nghe thông tin nguồn nước chứa asen nên tạm thời phải chuyển sang dùng tạm nước mưa hoặc nước bình để phục vụ sinh hoạt; hạn chế tối đa việc sử dụng trực tiếp nguồn nước ngầm, nước từ công trình cấp nước của xã.

“Chi phí hiện nay khá lớn, chỉ riêng việc dùng nước bình để đun nấu, ăn uống đã hết khoảng một bình dung tích 20 lít/ngày. Không riêng gì gia đình tôi mà nhiều gia đình khác đều vậy”, ông Sử chia sẻ.

Nhiều hộ dân tại xã Đức Xuyên bày tỏ nỗi hoang mang, nhất là những nhà có trẻ nhỏ, người già, phụ nữ, mang thai, người bệnh tật… Họ cũng cho biết, họ nghe thông tin về nước có asen đã 3 – 4 tháng nay, nhưng vẫn chưa thấy cơ quan chức năng vào cuộc giải quyết dứt điểm để người dân an tâm sử dụng. Trong thời gian chờ đợi, nhiều hộ dân buộc phải tự… xoay vần, thích ứng.

Nhiều máy móc gỉ sét, hư hỏng

Anh Nguyễn Thanh Hùng (thôn Xuyên Tân, xã Đức Xuyên) cho biết, nhờ bể nước có thể tích 4m3, cả nhà anh đã tích trữ nước mưa để sử dụng, hạn chế xài nước ngầm bị nhiễm asen độc hại. “Chi phí xây dựng bồn chứa khoảng 7 triệu. Nhưng mùa nắng thì khổ! Vì đây là một trong số các điểm nóng về nắng hạn của Tây Nguyên, có năm ròng rã 4 – 5 tháng trời không một giọt mưa. Chỉ chừng 2 tháng nữa là tới mùa khô. Nếu nguồn nước vẫn bị nhiễm asen thì đời sống người dân sẽ cực khổ lắm. Hiện nhiều gia đình đã bắt đầu tìm kiếm một hệ thống có khả năng lọc asen để tự bảo vệ mình. Nhưng đâu phải gia đình nào cũng có đủ tiền”, anh Hùng nói.

Hàm lượng chất độc vượt đến 19 lần!

Ngày 2/6/2017, qua xét nghiệm nhanh, Trung tâm Y tế dự phòng Đắk Nông phát hiện mẫu nước sau xử lý tại Công trình cấp nước sinh hoạt xã Đức Xuyên có chỉ số asen vượt giới hạn cho phép. 1 tuần sau, đơn vị thành lập đoàn công tác, tiến hành giám sát, đánh giá lại toàn bộ công trình này.

Kết quả đợt tổng kiểm tra cho thấy, hàm lượng asen trong các mẫu nước đều vượt từ 2 – 7 lần, cá biệt có mẫu vượt tới… 19 lần. Độc tính của asen đối với người sử dụng rất cao. Nếu ăn, uống phải lượng asen từ 0,3 – 30mg sẽ xảy ra ngộ độc cấp tính trong vòng 30 – 60 phút, có thể dẫn đến tử vong hoặc để lại nhiều di chứng nghiêm trọng, lâu dài. Khi sử dụng nguồn nước bị nhiễm asen để ăn, uống có khả năng nhiễm độc asen mãn tính, gây hại đến nhiều cơ quan như thần kinh, tim mạch, tiêu hóa, khả năng ung thư rất cao. Kết quả kiểm tra cho thấy các mẫu nước lấy tại xã Đức Xuyên, từ nước đã qua xử lý bởi công trình cấp nước tập trung, cho đến nước từ các giếng đào, giếng khoan của người dân đều bị nhiễm asen nghiêm trọng…

Liên quan tới vấn đề này, ngành y tế Đắk Nông đã tổ chức một đợt khám sức khỏe miễn phí cho hơn 400 người dân xã Đức Xuyên. Đoàn đã lấy 350 mẫu nước tiểu của người dân gửi đi xét nghiệm. Kết quả 35 mẫu đầu tiên cho thấy có tới 32 mẫu có hàm lượng asen vượt ngưỡng an toàn cho phép, trong đó cao nhất gần 8 lần!

Văn bản bàn giải pháp giải quyết vấn đề nhiễm asen ở Đức Xuyên

Hiện, UBND huyện Krông Nô đang phối hợp với các ban ngành liên quan và chỉ đạo địa phương thông tin, tuyên truyền nâng cao ý thức người dân. Đơn vị mong muốn các ngành chức năng tiếp tục hỗ trợ, đẩy nhanh tiến độ xử lý tình trạng nước chứa asen, hạn chế thấp nhất các tác hại.

Ông Nguyễn Hùng, Phó chủ tịch UBND xã Đức Xuyên cho biết, sau khi nhận được phản ánh của người dân về tình trạng nước sinh hoạt có nhiều biểu hiện bất thường vào cuối tháng 5 vừa qua, UBND xã đã báo cáo lên trên và được các cơ quan chức năng của huyện, của tỉnh vào cuộc hỗ trợ, xử lý. Sau khi có kết quả nước bị nhiễm asen, UBND xã Đức Xuyên với tư cách là đơn vị quản lý công trình đã cho súc rửa, cải tạo hệ thống lọc và tiến hành dọn dẹp, vệ sinh môi trường xung quanh.

UBND xã Đức Xuyên cũng thông báo rộng rãi đến Ban Tự quản các thôn và trên hệ thống truyền thanh của xã, khuyến cáo người dân hạn chế sử dụng nguồn nước trực tiếp từ công trình cấp nước tập trung trong khi chờ đợi các cơ quan chức năng xử lý, cũng như nước các giếng khoan, giếng đào tại mỗi hộ gia đình; khuyến khích nên sử dụng nước mưa, nước đã qua hệ thống lọc…

Văn bản khẳng định nước nhiễm asen tại Đức Xuyên

Asen từ đâu ra?

Thông tin từ UBND huyện Krông Nô, asen “lọt” qua hệ thống xử lý nước có thể do nhiều nguyên nhân, như hệ thống vận hành không đúng hết các công đoạn, chức năng nên không thể kết tủa, loại bỏ được asen. Cũng có thể do lâu ngày không được vệ sinh, súc rửa theo quy định.

Còn về nguyên nhân asen có trong nước thô (tức chưa qua xử lý) thì có thể là do tình trạng ô nhiễm môi trường xung quanh các giếng khoan, như bãi rác, chợ… dẫn tới nước thải thấm qua đất vào nguồn nước hoặc do asen có sẵn trong tự nhiên. Thêm nữa, do đất vùng này là đất cát pha với đá núi lửa nên khả năng lọc các độc chất từ hoạt động của con người như phun thuốc trừ sâu, xả thải rất hạn chế.

Hiện nay, ngành chức năng và chính quyền địa phương đang lên phương án tìm nguồn nước thay thế cho nước ngầm để đưa vào xử lý theo hướng chuyển sang dùng nước mặt (nước sông), để loại bỏ asen ngay từ đầu, trước khi đưa vào xử lý.

Thiện Nhân

Gửi phản hồi