Gừng trồng ở la liệt ở Tây Nguyên

Gừng cay… đắng

Cuối tháng 3/2017, nhiều hộ nông dân trên địa bàn Tây Nguyên đã ký hợp đồng đầu tư và bao tiêu gừng với Công ty Cổ phần Xuất khẩu nông sản sạch Việt Nam (địa chỉ số 27 đường Phan Đăng Lưu, TP.Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, gọi tắt là Công ty NSS). Theo nội dung hợp đồng, công ty sẽ cung ứng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và hỗ trợ kỹ thuật trồng, chăm sóc cũng như bao tiêu sản phẩm cho các hộ nông dân này. Các hộ dân thanh toán trước 50% số tiền, 50% còn lại sẽ trả nốt sau khi thu hoạch.

Hợp đồng cũng nêu rõ, giống gừng Công ty NSS cung cấp đảm bảo đạt tiêu chuẩn với sản lượng tối thiểu là 2,5 kg/bao, nếu không đủ sẽ bù vào để đạt sản lượng tối thiểu. Toàn bộ sản lượng gừng trồng sẽ được thu mua với giá 18.000 đồng/kg và không phân loại. Bên cạnh đó, công ty cũng cam kết, trong 3 tháng đầu nếu gừng bị bệnh, chết thì sẽ cung cấp thêm giống, phân bón cho các hộ  mà không phải bỏ thêm khoản chi phí nào.

Sau khi hợp đồng được ký, phía Công ty NSS đã cung ứng giống gừng, vật tư như thỏa thuận. Các hộ đã trồng và chăm sóc theo đúng hướng dẫn kỹ thuật của công ty. Tuy nhiên, sau hơn 3 tháng, gừng bắt đầu có dấu hiệu chết. Đến nay, một số diện tích gừng đã chết hàng loạt, không còn khả năng cứu vớt.

Theo ông Đèo Minh Thiện (ở thôn Tân Hưng, xã Ea Kao, TP.Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk), chi phí đầu tư trồng 10.000 bầu gừng tốn 218 triệu đồng, Công ty NSS hỗ trợ một nửa, số còn lại 109 triệu đồng nông dân phải trả đủ cho công ty. Công ty bảo, sau hơn 10 tháng trồng, sản lượng gừng thu về ít nhất là 25.000kg, trừ tiền đầu tư, nông dân lãi hơn 300 triệu đồng. Con số này đối với nông dân là quá lớn, nên nhiều người hào hứng tham gia.

Ông Đèo Minh Thiện “đắng cay” vì gừng 

“Thời gian đầu xuống giống, gừng phát triển bình thường, đến tháng thứ 3 bỗng dưng bị vàng lá. Gia đình gọi điện báo, công ty cho kỹ thuật xuống kiểm tra, hướng dẫn bỏ thuốc vài lần nhưng bệnh càng nặng, thối cả rễ lẫn củ. Từ đó, công ty lặn mất tăm, gọi điện không được, tìm đến trụ sở thì cửa khóa then cài. Diện tích đất nhà tôi trước đây trồng rau rừng cho thu nhập ổn định. Nhưng rồi nghe quảng cáo trồng gừng vừa khỏe mà thu lời cao nên phá rau trồng gừng. Giờ đành ôm nợ”, ông Thiện buồn bã nói.

Ông Nguyễn Văn Thảo (ở tổ dân phố 1, thị trấn Ia Kha, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai) cho biết: “Chúng tôi đã nhiều lần liên lạc với phía Công ty NSS, tuy nhiên lúc gọi được lúc không. Khi liên lạc được thì cũng chỉ nhận được lời hứa của công ty sẽ qua xem xét. Bên cạnh đó, phía công ty còn hứa nếu năm sau tiếp tục trồng thì sẽ cung cấp giống và vật tư mà gia đình không phải bỏ thêm khoản chi phí nào. Còn nguyên nhân vì sao gừng chết thì chỉ được trả lời chung chung là có thể do kỹ thuật không đảm bảo, giống không đạt, thời tiết mưa nhiều”.

Nhìn tiền của, công sức nhiều tháng trời đổ sông đổ bể, các hộ nông dân không khỏi xót xa. Các hộ này cho biết, khi gừng mới có dấu hiệu chết, Công ty NSS chỉ cho 1 – 2 đợt thuốc để phun, sau đó phải tự bỏ tiền mua. Tuy nhiên, gừng vẫn cứ chết. Hiện tại, những bao gừng còn sống tuy đã đến mùa thu hoạch nhưng sản lượng ước chỉ đạt 0,8 – 1kg/bao. Số lượng gừng còn sống đến thời điểm hiện tại cũng chẳng còn bao nhiêu. Trong khi đó, chi phí mà các hộ phải bỏ ra để đầu tư cho mỗi bao gừng là hơn 21.000 đồng, chưa kể công trồng và chăm sóc. “Gia đình tôi đã vay ngân hàng 300 triệu đồng để đầu tư trồng gừng và đã chuyển cho Công ty NSS 150 triệu đồng. Gia đình cũng đã bỏ thêm 20 triệu đồng để mua thuốc phun cho gừng. Ngoài tiền thì công trồng và chăm sóc chúng tôi đã bỏ ra rất nhiều”, ông Thảo buồn rầu cho biết.

Hàng trăm nông dân Tây Nguyên trắng tay vì gừng

Điệp khúc “bánh vẽ” lợi nhuận khủng

Ông Hoàng Duy Hoàn (Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Tân Tiến, xã Chrôh Pơnan, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai) cũng đang có nguy cơ mất trắng 300 triệu đồng đầu tư cho 15.000 bầu gừng. Bởi 20 tấn gừng của ông Hoàn đã qua thời gian thu hoạch hơn 1 tháng, mà không tìm được đầu ra. “Những điều khoản hợp đồng nghe có vẻ có lợi cho người dân như cho nợ 50% kinh phí đến cuối vụ, cam kết bao tiêu sản phẩm với giá cao… là những điểm tương đồng với cách thức lừa của các công ty ma trước đây đối với sản phẩm bí xanh, chanh leo. Ấy vậy nhưng rồi cũng vì ham làm giàu mà lần này tôi cũng bị lừa”, ông Hoàn cho biết.

Cũng như ông Hoàn, ông Phùng Tất Thắng (Giám đốc hợp tác xã nông nghiệp huyện Phú Thiện) cũng có nguy cơ mất trắng 300 triệu đồng đầu tư trồng 15.000 bầu gừng giống. “Khi tôi nhận ra những điều này, mọi thứ đã quá muộn màng. Điều đáng nói là lần này Công ty NSS tổ chức hội thảo, với sự góp mặt của đại diện chính quyền địa phương, ra mắt đội ngũ nhân sự hỗ trợ kỹ thuật. Những điều đó, cùng chiếc “bánh vẽ” về lợi nhuận khủng đã khiến chúng tôi chủ quan đối với hàng loạt yếu tố không tưởng về sản lượng, giá cả thu mua trong hợp đồng”, ông Thắng cho biết.

Theo ông Mai Ngọc Quý (Phó trưởng Phòng NN&PTNT huyện Phú Thiện), các cơ quan chức năng cần vào cuộc ngay thì mới có thể ngăn chặn doanh nghiệp “ma” tiếp tục lừa nông dân. “Thời gian tới, dưới góc độ là cơ quan quản lý nhà nước, chúng tôi sẽ chủ động phối hợp với UBND các xã, thị trấn kịp thời khuyến cáo bà con nông dân không nên trực tiếp kí hợp đồng với các công ty cung cấp các loại giống cây trồng. Đồng thời, khuyến cáo người dân trồng những cây trồng phù hợp được UBND tỉnh quy hoạch, tránh trường hợp như gừng, bí xanh trong thời gian qua”, ông Quý cho biết.

Người trồng gừng lâm cảnh nợ nần vì bị công ty “ma” lừa

Trao đổi với chúng tôi, ông Đào Lân Hưng (Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Ia Grai) cho biết: “Qua tìm hiểu, trên địa bàn có khoảng 10 hộ dân ký kết với Công ty NSS để trồng gừng. Hộ trồng ít nhất là 10.000 bầu, nhiều nhất là 22.000 bầu. Tuy nhiên, hợp đồng chỉ có 2 bên ký kết không qua chính quyền nên rất khó quản lý giám sát. Phòng NN&PTNT huyện sẽ có văn bản gửi đến các xã, thị trấn thống kê số thiệt hại. Đồng thời, sẽ liên hệ đến Công ty NNS và người dân để tiếp tục tìm hiểu cụ thể sự việc, tìm hướng giải quyết”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, trên Cổng thông tin Quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Công ty NSS đăng ký kinh doanh tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đắk Lắk. Tuy nhiên, thực tế công ty này không hề tồn tại ở địa chỉ đã đăng ký số 27 đường Phan Đăng Lưu, TP.Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Hiện nay, chưa có thống kê số nông dân là nạn nhân của Công ty NSS tại Tây Nguyên. Thế nhưng, việc tổ chức hội thảo với sự tham gia của nông dân khắp các tỉnh nơi đây, có thể dự đoán số nạn nhân có thể lên tới hàng nghìn hộ. Cùng với mức đầu tư hàng trăm triệu đồng/hộ thì thiệt hại mà Công ty này gây ra đối với nông dân là con số không hề nhỏ. Người trồng gừng hiện rất khó khăn và mong muốn các cơ quan chức năng có thẩm quyền vào cuộc để giải quyết vụ việc và bảo vệ quyền lợi cho nông dân.

Nhi Khoa

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here