Sùng được bỏ vào bao đất, sau đó cho ăn khoai mì để sùng béo mập trước khi bán

Từ “đồ bỏ đi” đến đặc sản 1 triệu đồng/kg

Gần 1 buổi sáng hì hục đào cuốc mướt mồ hôi trên miếng đất đầy cỏ dại ở xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày Nam, nhưng ông Tạ Văn Tình (52 tuổi, ngụ ấp An Vĩnh 1, xã Đa Phước Hội, huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre) chỉ bắt được hơn 50 con sùng đất. Thu dọn đồ nghề đạp xe ra về, ông Tình phân bua: “Từ tháng 8 đến tháng 11 âm lịch là mùa rộ của con sùng đất, lúc đó mỗi buổi tui đào được hơn 1kg. Bây giờ là cuối mùa nên sùng đất rất ít, trong khi người ta liên tục đặt hàng, giá lên đến 1 triệu đồng/kg (từ 210 – 230 con) mà không đủ để bán”.

Ông Tình đã có thâm niên hơn 5 năm làm nghề trực tiếp đi săn, thu mua và bán con sùng đất, nổi tiếng ở huyện Mỏ Cày Nam. Con sùng đất thân to bằng ngón tay người lớn, chính là ấu trùng của loài bọ rầy, hình dáng không khác gì con đuông dừa. Nhưng con đuông sinh sôi phát triển trong củ hủ (lõi non) của cây dừa và ăn đục vào khiến cây bị chết, còn con sùng đất sống vùi trong đất, chuyên ăn rễ con và các loại củ, mức độ phá hại cũng không thua kém gì con đuông dừa.

Ông Tình kể: “Hơn 5 năm trước tui nhận thấy thiên hạ đang có sở thích khoái ăn các món độc, lạ, nhiều loài trước đây là đồ bỏ đi thì tự nhiên trở thành “đặc sản” của nhà hàng, quán nhậu, có giá bán trên trời. Lúc đó ở vùng Mỏ Cày Nam con bù rầy và con sùng đất ấu trùng nhiều vô kể, phá hại mùa màng của người dân rất dữ. Bù rầy trưởng thành thì cắn phá đọt non của cây, còn sùng đất thì ăn rễ non, các loại củ như khoai lang, khoai mì, củ cây chuối, đậu… Mấy lần đào đất làm đứt con sùng, thấy trong thân nó toàn sữa trắng phau, tui nghĩ con này chắc ăn được, nên tò mò bắt về chế biến ăn thử. Chẳng ngờ mùi vị quá ngon, không thua con đuông dừa, nên tui giới thiệu với bạn bè rồi hễ rảnh rỗi là đi đào sùng đất về làm món ăn chơi”.

Ông Tình chuẩn bị đi săn sùng đất

Theo lời ông Tình, trước đây con sùng đất bị nhà nông vứt bỏ cho gà, cho cá ăn. Nhưng từ khi ông và bạn bè chế biến thành những món nhậu “đặc sản” thì tiếng đồn cứ lan ra, nhiều người thi nhau săn lùng sùng đất để ăn thử xem loài côn trùng này ngon cỡ nào. Từ chỗ là “đồ bỏ đi”, con sùng đất dần dần trở thành hàng hóa, từ giá vài chục ngàn đồng/kg leo dần lên vài trăm ngàn đồng/kg khi chễm chệ trong thực đơn các quán nhậu. 2 năm gần đây giá sùng đất dao động từ 800.000đồng – 1 triệu đồng/kg vì các đại gia từ khắp nơi, đặc biệt là TP.HCM, liên tục săn lùng, đặt hàng để sử dụng và làm quà biếu. Bởi theo họ, lời đồn truyền miệng con sùng đất là “biệt dược phòng the”, an toàn và công hiệu hơn viagra, nhất là không tác dụng phụ.

Do giá sùng đất tăng chóng mặt và nhiều người liên tục đặt hàng nên 2 năm qua ông Tình vừa trực tiếp đi săn vừa chuyên thu mua “con đặc sản” về nuôi để bán lại. “Nói là nuôi chứ thực ra tui đi mua con sùng đất bắt được ngoài tự nhiên với giá 800 – 1.000đ/con (tùy lớn nhỏ) đem về bỏ vô bao đất cho nó ăn củ khoai mì khoảng 1 tháng rồi bán. Sở dĩ cho nó ăn củ mì là để nó hấp thu chất tinh bột và có ruột trắng, mỡ trắng, béo ngậy, mới có giá từ 800.000đ đến 1 triệu đồng/kg. Còn sùng đất tự nhiên ruột đen chỉ có giá 300.000 – 400.000đ/kg là hết mức. Nếu tui tự đi săn thì mỗi con sùng đất đào được vẫn phải trả cho chủ đất từ 800 – 1.000đồng/con, tùy con lớn hay nhỏ”, ông Tình cho biết.

Sùng đất là “biệt dược phòng the”?

Theo lời ông Tình, kinh nghiệm của ông và nhiều người dân Mỏ Cày Nam cho thấy món sùng đất ngon nhất là chiên nước mắm và nướng mỡ hành, còn đem xào thì ăn được, chứ không ngon. Gần đây nhiều dân nhậu ở Mỏ Cày Nam còn sáng chế ra món sùng đất xào nước cốt dừa, chiên hoặc nướng rắc đậu phộng cuốn với lá đậu rồng, lá gừng non, ăn rất ngon và lạ miệng.

Phát hiện nhiều sùng đất dưới 1 thân cây chuối mục

Về tin đồn món đặc sản này là “biệt dược phòng the”, công hiệu hơn viagra, ông Tình cười ngất, nói: “Tui có ăn, có nhậu sùng đất nhiều thật, nhưng phải nói thiệt là ăn nó rất khỏe, trong “chuyện ấy” cũng thấy có sung mãn hơn. Nhưng khi ăn sùng đất chỉ nên nhắm vài ly rượu mới có tác dụng, còn uống đến say quắc cầu câu thì… có nhậu với “trứng trời” cũng không thể sung nổi”.

Một thầy thuốc Đông y ở Tiền Giang cho biết, theo 1 số tài liệu đông y thì từ lâu con sùng đất là vị thuốc quý, có vị mặn, tính hơi ấm, có tác dụng bổ thận, tráng dương, ích khí, nên thường được dùng chữa chứng yếu sinh lý. Người ta đào bắt con sùng đất vào thời gian từ tháng 5 đến tháng 8, rửa sạch, ngâm vào nước sôi khoảng 15 – 20 phút rồi lấy ra đem phơi hoặc sấy khô. Tuy nhiên con sùng đất ăn tươi có phải là “biệt dược phòng the” hay không thì chưa có nghiên cứu nào cụ thể.

Trong dân gian lâu nay cũng truyền tụng 2 bài thuốc chữa chứng xuất tinh sớm có nguyên liệu là con sùng đất, là món sùng đất xào lá lốt và sùng đất ngâm rượu. Trong bài thuốc “sùng đất xào lá lốt”, nguyên liệu cần có gồm 100g lá lốt tươi, 200g sùng đất. Sau khi ngắt đuôi và trụng sùng đất qua nước sôi, sau đó phi hành tỏi với mỡ và cho sùng đất vào xào, thêm ít hạt nêm, muối, bột ngọt cho vừa miệng. Sùng đất vừa chín tới thì cho lá lốt vào xào nhanh tay thêm khoảng 2 phút là dùng được.

Chiến lợi phẩm là hơn 50 con sùng đất sau 1 buổi sáng

Để ngâm rượu, sùng đất phải ngắt bỏ đuôi, đem ngâm trong nước sôi 20 phút rồi vớt ra để ráo nước, sau đó đem phơi nắng cho khô. Sùng đất khô được tán thành bột mịn và đem ngâm với rượu ngon sau 7 ngày là có thể sử dụng, mỗi lần uống 15 -20 ml, ngày dùng 2 lần. Chú ý khi lấy rượu cần lắc bình lên cho thật đều để phần bột sùng lắng phía dưới hòa trong rượu mới công hiệu.

Điều đáng lưu ý là những loài côn trùng sống dưới đất thường tiềm ẩn rất nhiều loại độc tố, vì vậy khi chế biến cũng như sử dụng người dân cần hết sức cẩn trọng. Tiến sĩ Hồ Văn Chiến, nguyên Giám đốc Trung tâm Bảo vệ thực vật phía Nam (thuộc Bộ NN&PTNT), cho biết trong tự nhiên có nhiều loại sùng đất là ấu trùng của các loài bọ cánh cứng khác nhau. Những nghiên cứu khoa học đã xác định ấu trùng của các loài bọ cánh cứng sống trong đất đều gây nguy hại rất nhiều cho cây trồng, vì chúng cắn phá, ăn rễ non của cây, ăn các loại củ như khoai, đậu, thậm chí ăn cả rễ cây cao su, khiến cây trồng bị chết, hoa màu thất thu. Theo tiến sĩ Chiến, bỏ qua chuyện con sùng đất có phải là “biệt dược phòng the” hay không, việc người dân bất ngờ đưa con sùng đất lên hàng “đặc sản” và thi nhau săn lùng loài côn trùng nguy hại này để bán, ăn, là việc làm rất tốt, mang lại nhiều lợi ích cho nhà nông.

“Tuy nhiên, việc này chỉ mang lại lợi ích tốt khi mọi người săn lùng con sùng đất ngoài tự nhiên. Nếu vì lợi nhuận mà người dân bất chấp tất cả để gây giống và nuôi loài côn trùng có hại này, đến khi nó phát tán trên diện rộng không thể kiểm soát giống như trước đây nhiều người dân Bến Tre lén lút nuôi con đuông dừa, thì tác hại gây ra sẽ rất lớn với các loại cây trồng”, tiến sĩ Chiến cảnh báo.

An Hòa

Gửi phản hồi