Thiết bị do nam sinh lớp 11 chế tạo có giá khoảng 1 triệu đồng

Nảy sinh ý tưởng khi thấy người thân say rượu lái xe

Thiết bị kiểm soát, nâng cao an toàn cho người điều khiển xe máy khi sử dụng rượu, bia là sáng chế của em Nguyễn Văn Sỹ (học sinh lớp 11/2, Trường THPT Phan Châu Trinh, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam). Thiết bị này đã đạt giải Nhì tại cuộc thi Sáng tạo Khoa học – Kỹ thuật tỉnh Quảng Nam cho học sinh THPT năm học 2017 – 2018.

Chia sẻ với phóng viên về lý do chế tạo thiết bị này, em Nguyễn Văn Sỹ cho biết, uống rượu bia là thói quen của nhiều người. Việc lạm dụng rượu bia quá mức vô cùng nguy hiểm, không chỉ tổn hại sức khỏe mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. “Em tình cờ thấy người thân hay say rượu và tự lái xe chạy về nhà rất nguy hiểm. Từ đó, em đã có ý tưởng chế tạo một thiết bị đo nồng độ cồn cho người đã sử dụng rượu bia. Thiết bị đó phải gắn được lên xe máy để khi người điều khiển xe đã dùng rượu bia có nồng độ cồn vượt mức cho phép thì xe không nổ máy được” – Sỹ kể.

Cuối năm học năm 2016 – 2017, khi nhà trường phát động cuộc thi Sáng tạo Khoa học – Kỹ thuật cấp trường, Sỹ bắt đầu phác thảo bản vẽ và nghiên cứu, dịch tài liệu nước ngoài để tham khảo cách tính toán đo nồng độ cồn. Sau đó, Sỹ lên mạng đặt thiết bị về và tiến hành làm. Ban đầu, em tận dụng chiếc xe máy của gia đình để làm thí nghiệm. Sau 6 tháng nghiên cứu, trải qua 3 lần thất bại, em đã chế tạo thành công máy đo nồng độ cồn gắn trên xe máy. Chi phí chế tạo máy dưới 1 triệu đồng nên dễ áp dụng hàng loạt.

Màn hình LCD thể hiện nồng độ cồn

Nguyên lý hoạt động của thiết bị

Để làm chế tạo được thiết bị đo nồng độ cồn gắn vào xe máy, theo nam sinh lớp 11 Nguyễn Văn Sỹ, phải cần các thiết bị, linh kiện như: vi xử lí chính Arduino Mega; cảm biến đo nồng độ cồn MQ3; màn hình LCD, giao tiếp I2C; Module relay 2 kênh; thiết bị định vị; ngoài ra còn tận dụng một số linh kiện thiết bị có sẵn như điện thoại Nokia, pin, dây điện, đèn hộp mica, keo, dây buộc… “Thiết bị này có các chức năng là giúp người lái xe máy biết được nồng độ cồn trong hơi thở và máu như thế nào và chủ động trong việc tham gia giao thông an toàn; chỉ cho phép khởi động xe sau khi đã kiểm tra nồng độ cồn qua khí thở; cũng như cảnh báo nguy hiểm khi nồng độ cồn quá cao và tự động liên lạc cho người thân; định vị vị trí của người say rượu bia thông qua tin nhắn hay Google maps để người thân dễ dàng xác định”, Sỹ giải thích.

Sỹ cho biết, thiết bị được cấu tạo đơn giản với bộ phận chính gồm: Máy đo nồng độ cồn, bộ xử lý khóa xe máy, máy định vị, điện thoại gọi người thân. Theo Sỹ, nguyên lý hoạt động của máy rất đơn giản, đầu tiên mở khóa xe để cấp nguồn cho thiết bị hoạt động, rồi người lái xe phải thổi vào một ống gắn ở đầu xe máy để đo nồng độ cồn. Sau đó, hơi thở được đưa về máy đo nồng độ cồn xử lý.

Nếu nồng độ chưa vượt ngưỡng cho phép (0 – 0,2mg/lít khí thở), thiết bị mở dây nguồn của IC xe vì đó là bộ phận phát lửa trực tiếp cho động cơ hoạt động. Màn hình LCD sẽ hiển thị nồng độ cồn và báo cho người lái xe biết “Có an toàn”, xe chạy bình thường. Còn nếu nồng độ cồn vượt mức cho phép thì mao mạch sẽ đóng dây nguồn IC xe máy sau đó LCD sẽ hiển thị nồng độ cồn lên màn hình và báo cho ta biết “An toàn: Không”. Lúc đó điện thoại sẽ tự động gọi về 1 số điện thoại của người thân đã được cài đặt sẵn trong điện thoại với tên danh bạ “nguy hiểm”, đồng thời, gửi tin nhắn tới thiết bị định vị thông qua một trình duyệt để nhận định vị trí của người lái xe.

Sỹ đang thử nghiệm thiết bị đo nồng độ cồn gắn vào xe máy

Sẵn sàng giúp đỡ những doanh nghiệp muốn sản xuất hàng loạt

Tâm sự về hướng phát triển của máy, Sỹ cho biết, nếu có một doanh nghiệp nào đó muốn đầu tư để sản xuất hàng loạt, em luôn sẵn sàng giúp đỡ. Vì máy nhỏ gọn, không ảnh hưởng đến việc điều khiển của người lái, nên dễ dàng áp dụng trên tất cả các loại xe máy, cũng như ô tô. Sỹ thổ lộ: “Nếu có tiền bạc và vật liệu đầy đủ thì em sẽ tạo ra sản phẩm hoàn thiện hơn với các tính năng: Kiểm tra tình trạng sức khỏe người lái xe gồm đo mạch tim, huyết áp và nhiệt độ cơ thể. Ngoài ra, kết hợp giữa tình trạng sức khỏe và nồng độ cồn đo được trong thiết bị để đưa ra các mức cảnh báo nguy hiểm khác nhau cho người lái xe”.

Sỹ mong muốn tạo ra một thiết bị đo nồng độ cồn có giá thành rẻ, dễ sử dụng mang lại hiệu quả cao với nhiều chức năng. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện có nhiều khó khăn trong lập trình dẫn tới hoạt động của các thiết bị còn độc lập với nhau, nhiều chỗ chưa hiện đại, thiết bị chỉ hoạt động và đạt hiệu quả tốt nhất đối với những người có ý thức khi tham gia giao thông.

Thầy Phạm Hữu Thức, Hiệu trưởng Trường THPT Phan Châu Trinh nhận xét: “Em Nguyễn Văn Sỹ là một học sinh giỏi và có niềm đam mê sáng tạo trong khoa học kỹ thuật. Vừa qua, em Sỹ đạt giải nhì trong cuộc thi Khoa học kỹ thuật tỉnh Quảng Nam cho học sinh năm 2017-2018 đã đem niềm vinh dự về cho nhà trường. Nhà trường sẽ tạo điều kiện để cho em phát huy được thế mạnh trong sáng tạo khoa học cũng như các hoạt động khác”.

Hữu Nguyên

Gửi phản hồi