Đường Nguyễn Đức Cảnh vẫn ngập nặng sau khi có máy bơm công suất lớn

Tiết lộ thêm về con đường tai tiếng

Với chiều dài 3,7 km, tổng mức đầu tư hơn 450 tỉ đồng nhưng công trình đường Nguyễn Hữu Cảnh (nối quận 1 và quận Bình Thạnh, TP.HCM) lại xảy ra hàng loạt sự cố chỉ sau một thời gian ngắn đưa vào sử dụng. Sau 5 năm thi công, công trình hoàn thành vào năm 2002, đến năm 2004 xảy ra sự hư hỏng nghiêm trọng. Đầu tiên là những hư hỏng ở cầu Văn Thánh 2, rồi đến hầm chui cầu Văn Thánh, cầu vượt Nguyễn Hữu Cảnh… Những sự cố này tiêu tốn khá nhiều giấy mực của báo chí vào thời gian đó.

Với những sự cố trên, hơn 10 năm trước, tuyến đường Nguyễn Hữu Cảnh (do Công ty Sản xuất kinh doanh thương mại dịch vụ xuất nhập khẩu Thanh niên xung phong làm chủ đầu tư) đã được ví von là “con đường tai tiếng”. Sau khi công trình đưa vào hoạt động chừng hai năm, tình trạng mặt đường bị oằn lún, xuống cấp nhanh không chỉ gây khổ sở cho người tham gia giao thông mà còn biến con đường này thành điểm ngập kinh niên.

“Có lẽ tình trạng ngập nước trên đường Nguyễn Hữu Cảnh đã kéo dài 15 năm. Cứ đến mùa mưa, vào những ngày mưa lớn xảy ra triều cường là đường ngập dữ dội. Khu vực này có nhiều tòa nhà cao tầng, sang trọng nên cảnh ngập nước càng trở nên tương phản, dân tình ngao ngán”, một chuyên gia về chống ngập bày tỏ.

Trao đổi với chúng tôi, một cán bộ của Trung tâm Chống ngập TP.HCM, cho biết đường Nguyễn Hữu Cảnh có các cống thoát nước loại cống tròn từ 600mm đến 1.200mm. Cống này quá nhỏ so với những trận mưa lớn, lượng nước từ 50mm trở lên, nhất là ở những đoạn trũng thấp. Do đó, theo vị này, để xóa điểm ngập đường Nguyễn Hữu Cảnh cần phải cải tạo hệ thống cống thoát nước và nâng cấp mặt đường ở những đoạn trũng thấp.

Máy bơm được lắp đặt để chống ngập cho đường Nguyễn Hữu Cảnh

Những lý do trên đã được Trung tâm Chống ngập đề cập trong một số cuộc họp giải quyết ngập ở đường Nguyễn Hữu Cảnh. Song có một lý do khác chưa được “mổ xẻ” đến nơi đến chốn, liên quan đến thiết kế, thi công hệ thống cống thoát nước trên đường Nguyễn Hữu Cảnh. Theo tài liệu chúng tôi thu thập được, từ nhiều năm trước, khi tiếp nhận công trình này, Khu quản lý giao thông đô thị số 2 (thuộc Sở GTVT TP.HCM) phát hiện, bản vẽ công trình không phù hợp với thực tế hiện nay. Cụ thể, cao độ mặt đường trên thực tế không đúng với cao độ trong bản vẽ hoàn công.

“Có lẽ do hệ thống cống thoát nước và cao độ mặt đường thi công không đảm bảo nên đường mới bị ngập triền miên như thế. Trước khi TP.HCM thuê máy bơm công suất lớn, Công ty Thoát nước đã bố trí 2 máy bơm với tổng công suất hơn 4.000 m3/giờ nhưng đường vẫn ngập”, một kỹ sư thuộc Sở GTVT TP.HCM nhận định.

Thực tế, sau trận mưa lớn vào chiều tối 30/9 mới đây, dù máy bơm công suất lớn của Công ty Cổ phần tập đoàn công nghiệp Quang Trung đã vận hành hết công suất 96.000 m3/giờ nhưng tình trạng ngập vẫn kéo dài cả tiếng đồng hồ. Nhiều chuyên gia về chống ngập TP.HCM cảnh báo, do hệ thống cống thoát nước đường Nguyễn Hữu Cảnh như “ma trận” nên phương án thuê máy bơm công suất lớn cũng khó đạt hiệu quả hết ngập cho tuyến đường này.

Một chuyên gia giải thích: “Theo số liệu tính toán của Sở GTVT TP.HCM, khi có mưa lớn trên 50mm, kéo dài 2 giờ thì tổng lượng nước dồn về đường Nguyễn Hữu Cảnh chỉ có 35.000m3. Trong khi đó, máy bơm có công suất đến 96.000m3/giờ mà vẫn không hút hết nước chứng tỏ hệ thống cống có vấn đề. Theo tôi được biết, trước khi làm việc với đơn vị chế tạo máy bơm, phía Sở GTVT TP.HCM đã cảnh báo về vấn đề này. Nói chung, để chống ngập hiệu quả cho đường Nguyễn Hữu Cảnh cần phải đánh giá lại về hệ thống cống thoát nước. Nếu cần thiết thì thay cống mới, không nên dùng máy bơm lớn tốn tiền”.

Vì sao không nâng đường chống ngập?

Sau khi Trung tâm Chống ngập TP.HCM ký hợp đồng nguyên tắc để thuê máy bơm chống ngập cho đường Nguyễn Hữu Cảnh, một giảng viên về lĩnh vực cấp thoát nước, Đại học Bách Khoa TP.HCM gọi điện cho chúng tôi, bày tỏ nhiều lo ngại. Theo tính toán của vị tiến sĩ này, trong tất cả các phương án chống ngập cho đường Nguyễn Hữu Cảnh thì phương án nâng cấp đường và cải tạo hệ thống cống thoát nước là hiệu quả nhất.

Đường Nguyễn Hữu Cảnh bị ngập

Vị giảng viên phân tích: “Tôi có liên hệ với Sở GTVT TP.HCM và được biết nếu thực hiện nâng cấp đường Nguyễn Hữu Cảnh thì tổng mức đầu tư khoảng 470 tỉ đồng. Con số này mới nhìn thì thấy to nhưng nếu lấy hiệu quả đạt được trong 50 năm thì sẽ thấy nó hiệu quả hơn thuê máy bơm với kinh phí dự kiến lên đến 12 tỉ đồng/năm. Đó là chưa nói đến chuyện sửa đường thì chúng ta có cống thoát nước mới, đường mới. Còn thuê máy bơm thì đường và cống sẽ càng ngày càng hư hỏng”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, nhận định trên trùng khớp với báo cáo của Sở Tài chính khi so sánh các phương án chống ngập đường Nguyễn Hữu Cảnh. Cụ thể, trong một báo cáo trình cho UBND TP.HCM mới đây, Sở Tài chính TP.HCM cho rằng nếu so với phương án nâng đường chống ngập (với tổng đầu tư 473 tỉ đồng) thì suất đầu tư chống ngập tương ứng khoảng 10 tỉ đồng/năm.

Nếu so với giá thuê máy bơm do Công ty cổ phần tập đoàn Công nghiệp Quang Trung đề nghị (lần đầu hơn 15 tỉ đồng/năm, lần hai hơn 14 tỉ đồng/năm, thời hạn thuê 10 năm) thì phương án nâng đường, suất đầu tư tương ứng chỉ khoảng 10 tỉ đồng/năm, rẻ hơn thuê máy bơm. Đó chỉ mới là so sánh đơn thuần con số, chưa đề cập đến việc dự án nâng đường thì sẽ có cống thoát nước mới, đường mới giúp người dân đi lại tốt hơn, còn thuê máy bơm thì không thể có những công trình này.

Với lý do trên, Sở Tài chính đề nghị phía Công ty Cổ phần tập đoàn Công nghiệp Quang Trung cần đưa ra giá cho thuê máy bơm hợp lý hơn. Về các yếu tố cấu thành đơn giá cho thuê máy bơm, một cán bộ của Sở GTV TP.HCM cho biết, đơn vị này được UBND TP.HCM giao trách nhiệm thẩm định về quá trình thiết kế – thi công công trình máy bơm chống ngập cuả Công ty Quang Trung nhưng hiện chưa có số liệu cụ thể nên chưa thể tiết lộ được. “Nhà đầu tư họ nói cái máy đó chế tạo lắp đặt gần 90 tỉ, rồi cộng thêm lãi suất 10 năm, sau đó đưa ra giá cho thuê. Đó là cách tính của họ, còn phía cơ quan nhà nước phải thẩm định xem cái máy đó giá 90 tỉ đồng có đúng không…”, vị này giải thích thêm.

Về việc tại sao không thực hiện dự án nâng cấp đường Nguyễn Hữu Cảnh để chống ngập, một lãnh đạo Sở GTVT TP.HCM bày tỏ: “Trước đây, Khu quản lý giao thông đô thị số 1 (đơn vị trực thuộc Sở GTV TP.HCM) đã lập dự án với tổng mức đầu tư hơn 400 tỉ đồng. Nhưng dự án này chưa được thành phố bố trí vốn. Sau đó, có thêm một nhà đầu tư khác đề xuất thực hiện dự án cũng với kinh phí gần tương đương nhưng dự án này cũng chưa được thông qua. Trong khi đó, theo đề xuất mở đại lộ dọc sông Sài Gòn của Tập đoàn Tuần Châu – Công ty TNHH Âu Lạc Quảng Ninh thì việc nâng cấp đường Nguyễn Hữu Cảnh có thể chồng lấn với dự án này nên cần phải cân nhắc thời điểm thi công để tránh lãng phí. Do đó, hiện chưa rõ, đến khi nào mới có dự án nâng cấp đường Nguyễn Hữu Cảnh”.

Nên thuê máy bơm ngắn hạn

Nhiều chuyên gia về chống ngập cho rằng nếu máy bơm khổng lồ chống ngập thành công cho đường Nguyễn Hữu Cảnh thì cũng không nên thuê lâu dài mà chỉ thuê ngắn hạn. “Theo thống kê, từ năm 2012 đến nay, trung bình mỗi năm đường Nguyễn Hữu Cảnh bị ngập từ 5-6 lần do mưa lớn trùng với triều cường. Do đó, nếu thuê máy bơm hơn chục tỉ đồng để chống ngập mỗi năm thì tính ra mỗi đợt cần bơm chống ngập phải mất hơn 2 tỉ đồng. Vì thế, chỉ nên thuê máy bơm trong thời gian chờ thực hiện dự án nâng đường. Vì tiền thuê máy bơm là tiền ngân sách – tiền thuế của dân nên phải tính toán sao cho hiệu quả nhất”, một chuyên gia phân tích.

An Nhiên – Yên Hòa

Gửi phản hồi