Tăng tuổi nghỉ hưu vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ dư luận

Nguy cơ vỡ quỹ bảo hiểm – cần giải quyết bằng thu nợ chứ không phải tăng tuổi nghỉ hưu

Mới đây, các phương án tăng tuổi nghỉ hưu do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đưa ra lại tiếp tục gây sự chú ý của dư luận.

Cụ thể, có hai phương án được trình ra. Phương án 1 là nâng tuổi nghỉ hưu của lao động nữ lên 60 và nam lên 62, nhưng lộ trình mỗi năm chỉ nâng thêm 3 tháng. Phương án 2 là nữ nghỉ hưu ở tuổi 60 nhưng độ tuổi nghỉ hưu của nam được nâng lên 65, lộ trình mỗi năm chỉ điều chỉnh nâng thêm 4 tháng. Nội dung này sẽ được đưa ra để Hội nghị Trung ương 7 cho ý kiến vào tháng 5 tới.

Giải trình của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tại buổi thảo luận của Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội vừa mới đây cũng không có gì mới so với các cách giải thích trước đó. Có nhiều lý do được đưa ra, như: Đã mấy chục năm chúng ta chưa thay đổi độ tuổi nghỉ hưu trong khi tuổi thọ trung bình của người Việt Nam đã tăng lên, quỹ BHXH sẽ bị vỡ nếu số người hưởng lương hưu quá nhiều….

Tuy nhiên, những ý kiến giải trình này đã vấp phải nhiều phản ứng khác nhau từ dư luận xã hội. Và câu chuyện nên hay không nên tăng tuổi nghỉ hưu vẫn còn tiếp tục gây tranh cãi khi còn nhiều cách tiếp cận khác nhau trong vấn đề này. Có thể nói rằng trên thế giới hiện nay, tuổi nghỉ hưu của các nước là khác nhau và có lẽ là mỗi quốc gia có một lý lẽ riêng về vấn đề này.

Ở Mỹ và Anh tuổi hưu trí là 65, trong khi đó nước Pháp và Nhật vẫn là 60 tuổi. Năm 2010, khi Chính phủ Pháp dự kiến tăng tuổi nghỉ hưu tối thiểu lên 62 tuổi, hàng trăm ngàn người Pháp đã xuống đường tuần hành phản đối. Ở một số nước gần chúng ta hơn có độ tuổi nghỉ hưu thấp hơn hoặc bằng Việt Nam. Ví dụ: Trung Quốc (60 – 55 tuổi), Indonesia (55 tuổi), Malaysia (55 tuổi), Thái Lan (55 tuổi)…

Lý do được đưa ra để tăng tuổi nghỉ hưu là tránh vỡ quỹ bảo hiểm

Đây không phải là lần đầu tiên vấn đề tăng tuổi nghỉ hưu được đưa ra và lần nào cũng vấp phải phản ứng dữ dội của dư luận. Các ý kiến bảo vệ cho rằng người Việt Nam đang tăng tuổi thọ, và vì thế có thể tăng tuổi lao động. Cần phải hiểu rằng, tăng tuổi thọ không có nghĩa là người có tuổi thọ cao vẫn còn sức khoẻ để lao động. Bên cạnh đó, nếu kéo dài tuổi làm việc thì đến khi nghỉ hưu, người lao động đã gần như rơi ngay vào tình trạng sức khoẻ sa sút. Người ta có quyền được hưởng những năm nghỉ hưu trong tình trạng sức khoẻ tốt, sau mấy chục năm đóng BHXH.

Trừ những khu vực đặc biệt, các ngành chuyên môn đặc biệt mà để có người lao động chất lượng cao, người ta phải học tập, nâng cao kéo dài thì cần tận dụng nguồn lực đó, đồng thời cũng đến lúc đó họ mới đang ở độ chín của nghề nghiệp, thì nên có chính sách riêng, chứ hoàn toàn không nên áp đụng đại trà. Đó là còn chưa tính đến việc người già lâu nghỉ hưu thì đồng nghĩa với người trẻ sẽ phải đối diện với nguy cơ thất nghiệp lớn hơn, lâu dài hơn.

Lý do nguy cơ vỡ quỹ bảo hiểm là lý do tập trung nhất, lớn nhất mà Bộ LĐ-TB&XH đưa ra cũng đã vấp ngay phải nhiều ý kiến phản đối. Con số thống kê gần đây cho biết, tính đến cuối năm 2017 có 13,6 triệu người tham gia BHXH bắt buộc. Có khoảng 230.000 doanh nghiệp (DN) đóng BHXH cho NLĐ, trong khi đó số liệu cơ quan thuế cung cấp thì cả nước có tới 600.000 DN đang hoạt động. Như vậy, còn trên 300.000 DN chưa tham gia BHXH bắt buộc và theo ước đoán của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội thì có khoảng 3 triệu người chưa tham gia BHXH bắt buộc.

Chẳng lẽ Bộ LĐTB&XH không nhận ra đây chính là vấn đề rất lớn hay sao? Trên 300.000 doanh nghiệp đang trốn đóng BHXH. Quốc hội đã từng yêu cầu Bộ LĐTB&XH giải quyết vấn đề này nhưng đến nay nó vẫn treo lơ lửng tại đó. Nếu như Bộ LĐTB&XH thu được triệt để BHXH đối với một nửa số doanh nghiệp hiện tại đang nợ này, thì có thể dám chắc một điều là nguy cơ vỡ quỹ bảo hiểm chưa thể xảy ra được. Trong khi Bộ LĐTB&XH không giải quyết việc thuộc về thẩm quyền của mình mà lại đưa ra phương án tăng tuổi hưu đối với người lao động, rõ ràng là một điều khó chấp nhận.

Trong một quốc gia, mỗi một chính sách lớn đưa ra cần phải phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội, dân số, thực trạng, đặc thù và phải đảm bảo tính nhân văn chứ không thể chỉ phụ thuộc vào tư duy chủ quan của bất cứ một ngành nào.

Khai tử RON95 sẽ đẩy người tiêu dùng vào thế không thể lựa chọn, phá bỏ cạnh tranh lành mạnh

Bộ Công thương vừa công bố trên cổng thông tin điện tử bộ này nội dung cuộc họp của lãnh đạo bộ với các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu về tình hình triển khai xăng sinh học. Trong đó, lãnh đạo bộ đánh giá cao đề xuất chỉ kinh doanh 2 loại xăng sinh học.Theo Bộ Công thương, ông Trần Minh Hà, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Dầu khí TP.HCM (Saigon Petro), đặt vấn đề nên sớm triển khai bán xăng sinh học E5RON95 (xăng RON95 pha 5% ethanol) và chỉ kinh doanh 2 loại xăng sinh học trên toàn quốc là E5RON92 và E5RON95.

Nhiều người vẫn thích sử dụng xăng RON95

Ông Hà cũng đề xuất tăng chênh lệch giữa xăng E5 và RON95 từ 1.800 đồng trở lên để xăng E5 thực sự hấp dẫn, đặc biệt là đối tượng lái taxi.

Bộ Công thương cho biết ý kiến này nhận được sự đồng tình của nhiều đại diện doanh nghiệp. Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải cũng đánh giá cao và khẳng định sẽ tổng hợp để báo cáo lãnh đạo Chính phủ sau.

Cổng thông tin điện tử Bộ Công thương cũng cho biết ông Trần Ngọc Năm, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho rằng tỉ trọng bán xăng E5 hiện chưa đạt mức kỳ vọng. E5 hiện chiếm tỉ trọng khoảng 42%.

Có nhiều ý kiến trái chiều về vấn đề này. Đương nhiên, việc dùng xăng sinh học tốt cho môi trường là điều mà ai cũng quan tâm, mong muốn, kể cả người tiêu dùng. Tuy nhiên, có vài điểm cần phải quan tâm đúng mức để có thể đưa ra quyết định đã nên khai tử xăng khoáng vào thời điểm hiện nay hay chưa. Thứ nhất, người tiêu dùng chưa hoàn toàn tin tưởng vào xăng sinh học.

Trên các phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt trên mạng xã hội, các cuộc tranh luận về tác động của xăng sinh học đối với động cơ, đặc biệt là dòng xe cao cấp vẫn chưa hề dừng. Và có thể thấy chủ quan, chủ các phương tiện cao cấp vẫn đang hàng ngày tiếp tục mua xăng RON95 thay vì mua E5. Đó còn do khách quan mang lại. Các hãng xe lớn trên thế giới cũng chưa hề đưa ra lời khuyên là nên dùng xăng sinh học cho dòng xe cao cấp. Chừng nào chính các hãng này đưa ra thông tin trên thì người tiêu dùng mới thực sự tin tưởng là xăng sinh học hoàn toàn không ảnh hưởng tới tuổi thọ động cơ.

Thứ hai, mức chênh lệch về giá giữa xăng E5 và xăng RON95 chưa đủ thuyết phục để người dùng chuyển hoàn toàn sang E5. Thứ ba, điều này là vấn đề trong nước. Đó là giá sắn – nguyên liệu để sản xuất ethanon đang tăng. Điều đó đồng nghĩa với việc giá thành sản xuất E5 sẽ tăng trong thời gian tới, và khả năng cạnh tranh với RON95 càng khó khăn. Chưa kể, trong nước hiện mới chỉ có duy nhất một doanh nghiệp sản xuất ethanol, nếu bỏ hoàn toàn RON95 vào thời điểm này thì thị trường có thể sẽ rơi ngay vào thiếu nguyên liệu và phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, tức là vẫn không chủ động được về giá.

Tất nhiên, sử dụng nguyên liệu gì để tốt cho môi trường, tạo một môi trường sạch, bền vững cho nhiều thế hệ là điều cần làm, nhưng các doanh nghiệp, các cơ quan chức năng cũng cần tôn trọng, quan tâm tới nhu cầu, nguyện vọng của người tiêu dùng, đừng buộc người tiêu dùng không có lựa chọn nào hết và một lần nữa phải đối diện với hai chữ “độc quyền” – điều mà cả xã hội đang nỗ lực xoá bỏ.

Đỗ Hà

Gửi phản hồi