Thương vụ chuyển nhượng giữa MobiFone và AVG được thực hiện từ tháng 1/2016

Nóng bỏng không thua kém vụ phanh phui đường dây cờ bạc trên mạng, nhưng thương vụ nghìn tỷ MobFone mua lại Công ty cổ phần Nghe nhìn toàn cầu – AVG lại khiến dư luận quan tâm ở góc độ khác. Tại sao một cuộc chuyển nhượng 95% cổ phần của AVG có giá trị lên đến 8.889,8 tỷ đồng lại có thể huỷ bỏ nhẹ nhàng như vậy? Ngày 13/3/2018, Bộ Thông tin Truyền thông đã ra thông cáo báo chí cho biết các cổ đông chuyển nhượng sẽ trả lại toàn bộ số tiền bán cổ phần đã được Mobifone thanh toán.

Ngược lại, MobiFone sẽ hoàn trả các cổ đông chuyển nhượng số cổ phần và các tài sản của AVG mà MobiFone đã nhận chuyển nhượng. Đồng thời, Bộ Thông tin Truyền thông cũng nhấn mạnh: “Việc MobiFone và nhóm cổ đông thống nhất chấm dứt hợp đồng là giải pháp tối ưu, đúng quy định pháp luật, đảm bảo thu hồi đầy đủ vốn mà MobiFone đã đầu tư, không làm thất thoát vốn của MobiFone, của Nhà nước theo đúng chỉ đạo của Ban bí thư Trung ương Đảng”.

Thương vụ chuyển nhượng giữa MobiFone và AVG được thực hiện từ tháng 1/2016. MobiFone mua lại AVG và đổi tên thành MobiTV. Đáng lưu ý là quá trình mua bán cổ phần giữa MobiFone và AVG có 6 cá nhân đã nhận được đến 8.051 tỷ đồng trong tổng số 8.889,8 tỷ đồng. Trước những diễn biến không mấy bình thường ấy, tháng 7/2016, thường trực Ban Bí thư đã chỉ đạo thanh tra toàn diện việc chuyển nhượng 95% cổ phần của AVG. Một năm sau, ngày 31/7/2017, đích thân Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã yêu cầu Ban chỉ đạo trung ương về phòng chống tham nhũng khẩn trương thanh tra, kết luận rõ đúng sai của MobiFone trong việc chi ra một khoản tiền lớn để mua AVG. Và ngày 8/3/2018, thường trực Ban Bí thư có văn bản đề nghị sớm công bố kết luận thanh tra theo đúng quy định của pháp luật.

Như vậy, 95% cổ phần của AVG được chuyển nhượng cho MobiFone, đã kéo dài qua 2 năm với nhiều sự băn khoăn của nhiều giới, nhiều ngành. Chưa rõ có gì khuất tất không, thì ngày 12/3/2018, lãnh đạo MobiFone và các cổ đông AVG đã ký biên bản cam kết huỷ thoả thuận chuyển nhượng, trước sự chứng kiến của Bộ Thông tin – Truyền thông. Rất nhiều câu hỏi cần phải đặt ra ở đây: Phải chăng thương vụ nghìn tỷ này không được chuẩn bị kỹ lưỡng về cơ sở pháp lý lẫn luận chứng kinh tế? Phải chăng cổ đông AVG muốn tạo cơ hội cho MobiFone rút lui an toàn khỏi vòng vây xã hội đòi hỏi sự minh bạch? Và quan trọng hơn là câu hỏi: Nếu Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và thường trực Ban Bí thư không sâu sát nắm bắt tình hình và có những thông điệp mạnh mẽ thì cuộc mua bán kia vẫn xuôi chèo mát mái?

MobiTV là sản phẩm sau khi MobiFone mua 95% cổ phần AVG

Xưa nay, mua bán và sáp nhập doanh nghiệp là điều bình thường. Thế nhưng, vốn của MobiFone không phải tiền cá nhân như AVG. Nếu AVG mua bán với… Vingroup theo giá trên trời dưới biển rồi tạm ngưng đột ngột, thì cũng không ai thắc mắc làm gì. Do đó, một thương vụ nghìn tỷ bị vô hiệu hoá trước khi Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng trung ương có động thái quyết liệt hơn, khiến ai cũng thấy khó hiểu. Thương vụ nghìn tỷ có phải trò đùa đâu! Phải chăng, đã có một kỹ nghệ xây dựng kịch bản lắt léo và một bàn tay đạo diễn khôn ngoan?

Tháng 10/2014, khi AVG có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ TT-TT về việc chuyển nhượng cổ phần cho đối tác nước ngoài có nội dung khẳng định: đối tác nước ngoài sẽ mua cổ phần AVG để trở thành cổ đông chiến lược, giá mua bằng 7 lần giá vốn, tức vào khoảng 525 triệu USD, tương đương 75% cổ phần. AVG đã nhận đặt cọc 10 triệu USD. Kỳ lạ thay, khi làm việc với Thanh tra Chính phủ, cả AVG và Bộ TT-TT đã không cung cấp được bất cứ tài liệu, chứng từ nào về việc AVG đàm phán với đối tác nước ngoài, cũng như nhận khoản đặt cọc 10 triệu USD. Nghĩa là một thao tác “thổi giá” đã được áp dụng cực kỳ tinh vi. Bước tiếp theo, Bộ TT-TT đã có văn bản gửi Bộ Công an trao đổi để có căn cứ xem xét hướng dẫn AVG chuyển nhượng cổ phần.

Ngày 8/12/2014, Bộ Công an có văn bản gửi Bộ TT-TT hướng dẫn AVG không được phép chuyển nhượng cổ phần cho nước ngoài mà chỉ nên bán cổ phần cho các đối tác trong nước. Được lời như cởi tấm lòng, ngày 1/12/2015, Bộ TT-TT đã ban hành Quyết định 1798 thành lập Tổng công ty viễn thông MobiFone trên cơ sở tổ chức lại Công ty TNHH một thành viên Thông tin di động, bổ sung thêm ngành nghề kinh doanh phát thanh truyền hình. Và chưa đầy 2 tháng sau đó, ngày 27/1/2016, ông Lê Nam Trà, quyền Chủ tịch HĐQT MobiFone đã có văn bản trình Bộ TT-TT xin phê duyệt đầu tư dịch vụ truyền hình theo phương thức mua lại một hãng truyền hình kỹ thuật số. Sau khi Bộ TT-TT thống nhất chủ trương, ngày 20/3/2016, MobiFone và AVG lập tức có bản ghi nhớ mua bán cổ phần.

Dựa vào diễn tiến trên, có thể thấy Bộ TT-TT đã ký quyết định bổ sung thêm ngành nghề kinh doanh cho MobiFone nhờ việc… AVG chào bán cổ phần. Do đó, trong bản kết luận ban hành ngày 14/3/2018, Thanh tra Chính phủ đã nêu rõ: “Bộ TT-TT với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đại diện chủ sở hữu và quản lý Nhà nước về thông tin, truyền thông đã thiếu trách nhiệm trong việc thẩm định dự án; Quyết định số 236/QĐ-BTTTT ngày 21/12/2015 phê duyệt dự án đầu tư không đảm bảo căn cứ pháp lý, vi phạm các quy định của pháp luật, gây thiệt hại nghiêm trọng vốn của Nhà nước, cần phải được xem xét, hủy bỏ.

Việc MobiFone nhận chuyển nhượng 95% cổ phần AVG không thuộc lĩnh vực bí mật nhà nước nhưng Bộ TT-TT đã có Văn bản số 44/BTTT-QLDN ngày 5/3/2015 đề nghị Bộ Công an cho ý kiến và đã đưa giao dịch này thuộc danh mục mật là không đúng quy định tại điều 5, điều 14, điều 17 Quyết định số 36/2014/QĐ-TTg ngày 18/6/2014 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế công bố thông tin hoạt động của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do nhà nước làm chủ sở hữu”.

Sự kiện MobiFone và AVG huỷ bỏ hợp đồng chuyển nhượng 95% cổ phần có giá trị lên đến 8.889,815 tỷ đồng kiểu “hàng anh lấy về, tiền tôi nhận lại”, có thể xem như một hành vi khắc phục không? Rất có thể, nhưng thương vụ nghìn tỷ mà “móc họng nhả ra” thì khác gì một vở tấu hài? Hai Đại biểu Quốc hội đang công tác tại Uỷ ban Tài chính – Ngân sách Quốc hội là ông Lê Thanh Vân và ông Bùi Đặng Dũng đều không giấu được sự bức xúc.

Ông Lê Thanh Vân cho rằng: “Vụ MobiFone mua AVG cho thấy quy định pháp luật đã có rồi nhưng một số bộ ngành liên quan vẫn vi phạm khiến nhà nước có nguy cơ thua lỗ hơn 7.000 tỉ đồng. Điều này thể hiện một là anh quá yếu kém về trình độ năng lực, không có tâm với đồng thuế của dân. Hai là anh có năng lực nhưng bẻ cong pháp luật, dùng quyền lực để bóp méo sự thật. Những người như vậy không xứng đáng ngồi ở ghế lãnh đạo”.

Còn ông Bùi Đặng Dũng nhấn mạnh: “Trong kỳ họp Quốc hội vừa rồi, các đại biểu Quốc hội đã đặt câu hỏi về thương vụ mua bán cổ phần của AVG nhưng chưa nhận được câu trả lời. Bây giờ, Thanh tra Chính phủ ra kết luận đã nêu rõ những hành vi vi phạm pháp luật và trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan, đồng thời kiến nghị chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra xem xét xử lý. Kết luận và kiến nghị như vậy cho thấy sự thật khách quan của vụ việc đã được xem xét thấu đáo và có sự đánh giá nghiêm túc. Tuy nhiên, vụ việc có sự quan tâm đặc biệt của dư luận và diễn đàn Quốc hội mà giờ mới kết luận được, theo tôi là hơi chậm. Trong công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng hiện nay thì những vụ việc như thế này cần phải được kết luận nhanh và sớm hơn”.

Tâm Huyền

Gửi phản hồi