Cách đây gần ba năm, dư luận đã xôn xao bởi Thanh tra Chính phủ kết luận: Chỉ trong vòng 3 năm (2010-2013), Tổng công ty đường sắt đã cử 188 đoàn đi nước ngoài thăm quan, rút kinh nghiệm, học tập. Xôn xao. Bất bình. Bởi 1 tổng công ty Nhà nước làm ăn thua lỗ, lương công nhân mấy triệu đồng một tháng. Nhưng, mang danh đi tham quan, học tập ở nước ngoài để tiêu “tiền chùa”.

Thanh tra đã phát hiện ra “ít nhất 23 đoàn đi không hề có văn bản mời hay hợp đồng học tập với phía đối tác – một yêu cầu bắt buộc trong quy định của nhà nước” và có “5 đoàn đi do ký hợp đồng đi “tour” với công ty du lịch trong nước”. Các cụ ngày xưa nói: “danh chính ngôn thuận”, đi tham quan, học tập nước ngoài sao lại cứ đi theo kiểu chui lủi, không chính danh như thế?

Tưởng rằng chỉ có Tổng công ty đường sắt làm ăn bí bét vẫn nhập nhằng công tư, lấy danh nghĩa đi nước ngoài nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm, thì vừa rồi lại tóe loe ra tình trạng này không còn riêng biệt nữa mà đã thành phổ biến. Y như căn bệnh ung thư đã di căn khắp lục phủ ngũ tạng, đụng vào chỗ nào cũng thấy hạch nhân với tế bào ác.

Thì đây, theo số liệu của nhà báo Mạnh Quân công bố: “4 bộ đã ban hành 20 kế hoạch tổ chức các đoàn đi nước ngoài; còn 6 tỉnh thành đã ban hành 22 kế hoạch tổ chức đoàn đi nước ngoài…. Cụ thể, các bộ gồm: Tài chính, Công Thương, Ngân hàng nhà nước…giai đoạn 2012-2016 đã cử tổng số 14.677 đoàn, với gần 42.000 lượt cán bộ đi nước ngoài. Tổng kinh phí dành cho các chuyến đi này vào khoảng 1.004 tỷ đồng”.

Thuyền đua thì lái cũng đua. Trên hô dưới ủng. Cấp bộ nhao nhao đi nước ngoài khoác danh học tập, tham quan, rút kinh nghiệm thì cấp tỉnh cũng đi không kém: “Theo kết luận của Thanh tra, trong 4 năm, 6 tỉnh gồm Thanh Hóa, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, Đắk Lắk, Đồng Nai và Tiền Giang… đã cử hơn 2.900 đoàn với khoảng 10.900 lượt cán bộ đi nước ngoài. Tổng kinh phí dành cho các chuyến đi này vào khoảng 261 tỷ đồng”. Mới thanh tra có 4 bộ và 6 tỉnh thành đã ra con số khổng lồ! Nếu thanh tra tất cả bộ, ngành và 63 tỉnh thành thì các con số sẽ khổng lồ gấp bao nhiêu?

Công bằng mà nói: Đi học tập, tham quan nước ngoài, nâng cao trình độ, hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại…, là cần thiết. Các công việc chuẩn bị để góp phần đàm phán thành công các Hiệp định thương mại: TPP, ASEAN – Nhật Bản, CTTPP, FTA, RCEP… thật đáng ghi nhận và hoan nghênh. “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”. Nếu bế quan tỏa cảng, quanh nhau ở trong lũy tre làng thì cùng lắm cũng chỉ mang cái ao tù ra khoe với biển lớn thiên hạ. Đi ra ngoài biên giới mới biết chân giá trị của mình thế nào so với nhân loại vì “Ở nhà nhất mẹ nhì con/ Ra đường lắm kẻ còn giòn hơn ta”. Đất nước ta có những thành tựu phát triển kinh tế, khoa học kỹ thuật nhất định là do đổi mới, hội nhập toàn cầu. Nhưng, điều chúng ta bàn ở đây là cái sự à uôm tiểu nông, nhập nhằng tắt mắt lợi dụng việc nhà nước để mưu lợi cá nhân.

Ông Vũ Huy Hoàng (Bộ trưởng Bộ Công Thương) “tranh thủ” ra sân chơi golf nhân một chuyến đi công tác nước ngoài

Nếu các vị đi ra ngoài biên giới bằng hình ảnh của nhà ngoại giao, nhà kinh tế, nhà lãnh đạo quản lý đại diện cho quốc gia để học hỏi, để lắng nghe chuyện làm giàu, chuyện văn minh của xứ người, để tìm hiểu, khảo sát thị trường, xúc tiến đầu tư, đàm phán song phương, đa phương… mang lại ích nước lợi nhà và giữ hình ảnh đẹp cho thể diện quốc gia, thì có tranh thủ ngoài giờ đi công viên, thăm thú di tích văn hóa, lịch sử, danh lam thắng cảnh nước bạn cũng đâu có làm điều eo sèo.

Thế nhưng, không có nhu cầu việc công, chẳng có kế hoạch công tác, học tập nâng cao nghiệp vụ cũng khịa ra để đi thăm quan du lịch là điều đáng bị phê phán, coi thường. Đi nước ngoài học tập, đi để đàm phán, xúc tiến đầu tư sao phải đi theo tour? Bộ lập kế hoạch đi nước ngoài, tỉnh cũng lập kế hoạch đi nước ngoài, và đã xảy ra tình trạng: “Việc lập kế hoạch của các bộ, ngành địa phương không sát với thực tế. Nhiều đoàn được duyệt nhưng không thực hiện, trong khi có nhiều đoàn không được duyệt lại phát sinh và chưa tuân thủ quy định, thủ tục phê duyệt”.

Không ai thống kê được chuyện công tư nhập nhằng, lấy danh nghĩa việc nhà nước để đi việc tư thăm thân nhân, thăm quan, và cả xuất du lịch dối già trước lúc nghỉ hưu. Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra tình trạng bê bết này, và Bộ Công Thương dưới thời ông Vũ Huy Hoàng đỉnh cao nhất về chuyện xuất ngoại bằng tiền thuế của dân: “Giai đoạn 2012-2016, Bộ Công Thương đã cử hơn 7.500 đoàn với khoảng 24.800 lượt cán bộ xuất ngoại. Trong đó, Bộ đề cử hơn 3.400 đoàn, với hơn 10.000 lượt cán bộ, chiếm tổng chi phí hơn 500 tỷ đồng”.

Khủng khiếp! Trung bình mỗi năm Bộ Công Thương cử hơn 6.000 lượt cán bộ xuất ngoại. Trong số ấy, thực chất bao nhiêu người tự tin, tự hào, ung dung tự tại ngồi bàn đàm phán, xúc tiến đầu tư? Bao nhiêu người đau đáu với niềm tin khảo sát thị trường và quyết tâm đưa sản phẩm công nghiệp Việt Nam ra ngoài biên giới? Bao nhiêu người ngồi nghe và ưu tư những bài học làm giàu, bài học đi tắt đón đầu để về xây dựng chiến lược quốc kế dân sinh?

Bao nhiêu người đánh trống ghi tên học lớp quản lý kinh tế nọ, học khóa bồi dưỡng năng lực cạnh tranh kia… rồi để đưa vợ con đi thăm thú tháp Eiffel, chụp ảnh ở đồi Montmartre nước Pháp, đi thuyền trên sông Thames nước Anh, tạo dáng bên tượng Nữ Thần Tự do ở New York nước Mỹ? Ở trong nước đi chơi golf vẫn chưa đã, đi công tác ở châu Âu lịch làm việc chặt chẽ đến từng ngày, từng giờ, mà vẫn bố trí đủ thời gian đi đánh golf được thì tài quá.

Trên Bộ nhao nhao đi xuất ngoại, thì cấp tỉnh cũng chẳng kém. Tỉnh Đồng Nai: “Giai đoạn 2012-2016 có 1.170 đoàn và gần 3.600 lượt cán bộ đi nước ngoài, chi phí 87 tỷ đồng… Cá biệt trường hợp phó bí thư tỉnh Phan Thị Mỹ Thanh có năm đã đi tới 10 lần, gồm cả việc công, việc riêng, cả đối tác mời”. Nỗi buồn thời đại mênh mang ở cái sự lấy danh nghĩa nhà nước địa phương để tư lợi: “Trong số các đoàn công tác tỉnh xuất ngoại theo diện học tập, đào tạo, xúc tiến đầu tư… đa số được xác định là du lịch, thăm người thân, hoặc nghỉ không lương.

Cá biệt có tỉnh Đồng Nai, đa số các đoàn đi không nằm trong chương trình, kế hoạch hoạt động đối ngoại theo hàng năm của tỉnh”. Tiền thuế của dân là mồ hôi nước mắt, chắt chiu nhưng cũng thành tiền chùa: “Theo Thanh tra Chính phủ, đã không có bộ, ngành, địa phương nào theo dõi, tổng hợp số liệu tài chính ngoài ngân sách chi trả cho các đoàn ra nước ngoài”. Tình trạng cha chung không ai khóc thế này, nên ngân sách chi ra cứ như nước đổ hang chuột, đất nước nghèo vẫn hoàn nghèo bởi sự lãng phí và tiêu pha vô tội vạ.

Kỷ lục xuất ngoại từ trước tới nay không phải là Bộ trưởng Bộ Ngoại Giao mà là Bộ trưởng Bộ Công Thương, cụ thể là ông Vũ Huy Hoàng. Khi còn đương chức, một năm ông Bộ thưởng này công du 160 ngày. Kinh hoàng! Một năm có 365 ngày chỉ riêng thứ 7 và chủ nhật được nghỉ cộng lại đã mất 104 ngày, cộng với 160 ngày ông Hoàng viễn du; còn lại 100 ngày ông làm việc ở trong nước. Ấy là chưa kể 10 ngày nghỉ Tết Nguyên Đán, rồi các ngày lễ lớn, chả lẽ ông Hoàng cũng cắp cặp đến trụ sở làm việc? Thực chất ông Hoàng làm việc ở trong nước chưa đến 100 ngày trong 1 năm. Giật cả mình!  “Năm 2014, cựu Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng đã tham gia đi nước ngoài tới 23 đoàn. Năm 2015, cựu Bộ trưởng Hoàng đi tới 22 đoàn”. Trung bình cứ mỗi tháng ông xuất ngoại khoảng 2 lần. Đúng là ông Hoàng, bà Chúa thời hiện đại.

Có một nghịch cảnh đau lòng: Cán bộ Nhà nước đi công du lũ lượt. Tiêu tiền tỉ, tiền ngàn tỉ thì ở trong nước: Một cân vải thiều giá 10 ngàn đồng. Một cân cam sành ngon giá chưa đến 35 ngàn đồng. Xe ô tô chở dưa hấu, thanh long có lúc xếp hàng mấy chục km chờ mấy ngày dưới nắng nóng mùa hè bị thối, ủng. Công nghiệp ô tô thì chủ yếu là… lắp ráp. Bộ Công Thương dưới thời ông Hoàng trị vì bao nhiêu dự án đình trệ, nhà máy ngưng hoạt động, trùm mềm đắp chiếu, bổ nhiệm cán bộ thăng tiến thần tốc, tham nhũng, lãng phí, thất thoát không kể xiết. Vậy mà, vẫn xuất ngoại như con thoi, mang lại lợi ích gì cho ngành công thương nước nhà?

Cứ cái cách xuất ngoại “miệng ăn núi lở” thế này thì mồ hôi nước mắt của người dân nhiều như sông cũng không tưới hết lòng khô cạn khát khao của các ông quan tham tiêu tiền chùa mưu lợi cá nhân.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here