Ngày 12/12, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã thực hiện tống đạt quyết định khởi tố bị can, thi hành lệnh khám xét và áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định của pháp luật đối với các ông Lê Quang Thung, Nguyễn Thành Châu, Nguyễn Văn Minh, Nguyễn Hồng Phú và Hoàng Văn Sơn về tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 165 – Bộ luật Hình sự.

Ngày 13/12, hai ông Nguyễn Hồng Phú và Hoàng Văn Sơn đã bị bắt giam. Những ngày tại ngoại của hai ông Nguyễn Thành Châu và Nguyễn Văn Minh có lẽ không còn bao lâu. Riêng trường hợp ông Lê Quang Thung, đã nộp lại một số tiền tương đối lớn để khắc phục hậu quả và vừa trải qua một cơn đột quỵ.

Ông Lê Quang Thung

Trong 5 bị can vừa bị khởi tố, ngoài nguyên Chủ tịch Tập đoàn công nghiệp cao su VN thì có hai người đứng đầu và hai kế toán trưởng của hai đơn vị trong ngành cao su. Điều ấy chứng tỏ rằng, đã có rất nhiều thủ tục gian lận về sổ sách tài chính để làm tiêu hao rất nhiều khoản tiền lớn của Nhà nước.

Cây cao su được người Pháp đưa vào nước ta từ đầu thế kỷ 10, và thích hợp với thổ nhưỡng của vùng Đông Nam bộ. Cao su được mệnh danh là “vàng trắng” vì mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng việc trồng trọt cây cao su ở nơi rừng thiêng nước độc không hề đơn giản, khiến dân gian đúc kết: “Cao su đi dễ khó về. Khi đi trai tráng, khi về bủng beo”. Sau năm 1975, cây cao su tiếp tục được đầu tư như một ngành mũi nhọn. Giai đoạn trước đổi mới, Tổng cục Cao su là một cơ quan ngang Bộ, mà một ví dụ dễ hiểu là ông Đỗ Văn Nguyện sau nhiều năm làm Bí thư tỉnh ủy Sông Bé được điều chuyển giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục Cao su.

Bắt đầu từ thập niên 90 của thế kỷ 20, Tổng cục Cao su trở thành Tổng công ty cao su VN trực thuộc Bộ Nông Nghiệp & Phát triển Nông thôn. Đến tháng 10/2006, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định đề án thí điểm nâng cấp Tổng công ty cao su VN lên thành Tập đoàn công nghiệp cao su VN và vẫn trực thuộc Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn.

Tập đoàn công nghiệp cao su Việt Nam

Tập đoàn công nghiệp cao su VN có tên viết tắt là VRG, nắm giữ 100% vốn điều lệ của 19 công ty thành viên và nắm giữ trên 50% vốn điều lệ của 82 công ty thành viên khác. Hãy hình dung mỗi công ty cao su có hàng trăm nông trường cùng nhiều xí nghiệp chế biến, khai thác, thì sẽ biết được số tiền thu chi hàng năm của VRG lớn như thế nào! Số tiền hơn 8300 tỷ đã thất thoát để dẫn đến việc khởi tố 5 quan chức của VRG, chủ yếu xảy ra trong 5 năm, từ 2006 đến 2011.

5 năm thất thoát hơn 8.300 tỷ, quả là khủng khiếp. Dù đến hôm nay, đại bộ phận công chúng mới biết đến đại án VRG, nhưng thực tế kết luận của Thanh tra Chính phủ đã có từ năm 2014. Sự khuất tất của VRG từ 2006 đến 2011 đã được các cơ quan chức năng nắm bắt đầy đủ, cho nên ngày 5/1/2013, Thủ tướng Chính phủ đã phải ban hành Đề án tái cơ cấu Tập đoàn công nghiệp cao su VN giai đoạn 2012-2015.

Hơn 8.300 tỷ đồng đã hao hụt, có  liên quan trực tiếp khoảng 400 tỷ đồng đến Tổng Công ty cao su Đồng Nai và Công ty cao su Phú Riềng? Từ khi thành lập VRG thì Công ty cao su Đồng Nai cũng nâng qui mô lên Tổng Công ty cao su Đồng Nai với hàng chục công ty con và hàng triệu lao động, được đánh giá là một trong những đơn vị lớn nhất của VRG.

Còn Công ty cao su Phú Riềng nằm trên địa bàn tỉnh Bình Phước, từng xảy ra sai phạm kinh tế khiến Giám đốc lúc ấy là ông Hà Nguyên Cát phải nhận án tù vào năm 2002. Dưới sự điều khiển của ông Lê Quang Thung, Tổng Công ty cao su Đồng Nai và Công ty cao su Phú Riềng đã bắt tay liên doanh để… tiêu tiền Nhà nước một cách trắng trợn.

Năm 2007, Công ty cổ phần chế biến và xuất nhập khẩu thủy sản Đồng Tháp – DSEC ra đời, với vốn điều lệ 169 tỷ đồng, mà hai thành viên chủ lực là Tổng Công ty cao su Đồng Nai và Công ty cao su Phú Riềng. Vốn điều lệ 169 tỷ đồng được huy động từ quỹ phúc lợi của Tổng Công ty cao su Đồng Nai và Công ty cao su Phú Riềng, cộng với một vài cá nhân lãnh đạo VRG, cho nên ông Lê Quang Thung làm… Chủ tịch hội đồng quản trị DSEC luôn. Sự ra đời của DSEC cực kỳ khó hiểu, vì đó là lĩnh vực hoàn toàn xa lạ với quan chức ngành cao su. Thực sự DSEC hoạt động những gì? DSEC chưa làm gì cả, ngoài buổi tiệc tuyên bố thành lập cực kỳ hoành tráng. DSEC đăng ký hoạt động tại Cụm công nghiệp Mỹ Hiệp, xã Mỹ Hiệp, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp nhưng đến bây giờ những người dân xung quanh khu vực này cũng không hề biết hình dạng của DSEC. Lý do gì? Sở Kế hoạch – Đầu tư Đồng Tháp xác nhận: DSEC đúng là có đăng ký dự án đầu tư nhưng không có thuê đất cũng không triển khai bất kỳ công trình xây dựng nào trong Cụm công nghiệp Mỹ Hiệp. Vậy mà, hàng năm DSEC vẫn báo cáo thua lỗ đều đặn, để được Công ty Tài chính cao su ( 100% vốn của VRG) cho vay liên tục bằng những hợp đồng thế chấp và bảo lãnh không đủ căn cứ pháp lý. Hậu quả, DSEC đã gây thiệt hại cho ngân sách 144 tỉ đồng và dư nợ không có khả năng thanh toán 253 tỷ đồng.

Vụ DSEC chỉ là một phần nhỏ trong “thành tích ảo diệu” của VRG. Gần 8000 tỷ đồng khác đã bị “hô biến” ra sao? Mọi chuyện bắt đầu từ việc VRG đem tài sản đầu tư ra bên ngoài, để làm thủy điện, làm địa ốc, làm du lịch… Và tất cả dự án được phát thảo rất hay ho trên giấy đều thua lỗ nặng nề. Cụ thể, VRG đã mất 391 tỉ đồng vào ba đơn vị là Công ty cổ phần đầu tư thủy điện VRG Phú Yên, Công ty cổ phần Ximăng FICO Tây Ninh và Tổng công ty Xây dựng miền Trung. VRG đã mất hơn 600 tỉ đồng vào 5 đơn vị là Công ty cổ phần thương mại và du lịch Cao su, Công ty cổ phần Sài Gòn VRG, Công ty CP điện Việt Lào, Công ty CP thép ESSAR, Công ty CP EVN. Ngoài ra, VRG còn đầu tư vào Ngân hàng SHB bằng việc mua lại hơn 20 triệu cổ phần với tổng giá trị hơn 220 tỉ nhưng mua với giá cao hơn thị trường, dẫn đến tăng chi phí và lãng phí vốn đầu tư hơn 18 tỉ đồng.

Sự thất thoát hơn 8.300 tỷ ở VRG, vai trò của ông Lê Quang Thung phải nhìn nhận như thế nào? Bên cạnh vai trò kiêm nhiệm Chủ tịch hội đồng quản trị DSEC trái luật doanh nghiệp, ông Lê Quang Thung cũng phải chịu trách nhiệm chính trong những hoạt động dẫn đến thua lỗ hàng ngàn tỷ đồng của VRG. Vì giai đoạn 2006 đến 2011, ông Lê Quang Thung làm Tổng giám đốc VRG (khi ông Hồ Xuân Hùng – Thứ trưởng Bộ Nông Nghiệp & Phát triển Nông thôn được phân công giữ thêm vị trí Chủ tịch VRG) và sau đó ông Lê Quang Thung làm Chủ tịch VRG cho đến khi nghỉ hưu vào ngày 1/1/2012!

Ông Lê Quang Thung, thường được gọi với tên Ba Thung, là một nhân vật làm mưa làm gió trong ngành cao su suốt hàng chục năm. Ông Lê Quang Thung gia nhập quân đội năm 17 tuổi và từng làm tiểu đoàn trưởng trong kháng chiến chống Mỹ. Sau khi non sông thống nhất, ông Lê Quang Thung giải ngũ với quân hàm đại úy, và trở thành thủ lĩnh trong phong trào thanh niên xung phong. Ông Lê Quang Thung từng làm Chỉ huy trưởng Lực lượng thanh niên xung phong TPHCM, sau đó được điều chuyển ra Văn phòng Chính phủ làm Phó Ban đổi mới doanh nghiệp. Từ năm 1996, ông Lê Quang Thung được đưa về lãnh đạo ngành cao su. Ông Lê Quang Thung làm Tổng giám đốc Tổng công ty cao su VN trước khi thành lập VRG. Từ khi VRG ra đời đến hết năm 2011, quyền lực của ông Lê Quang Thung xứng danh “anh hùng nhất khoảnh” trong ngành cao su. Không ai dám trái ý ông Lê Quang Thung, vì vậy ông Lê Quang Thung thao túng VRG và để lại di họa nặng nề. Một người được rèn luyện qua khói lửa chiến tranh và qua thực tiễn cuộc sống như ông Lê Quang Thung mà có kết cục bị khởi tố, thì nguyên nhân chỉ có một: đó là lòng tham không đáy!

 

 

Gửi phản hồi