Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 20 diễn ra từ 24 đến 28/11/2017 tại Đà Nẵng. Trước đó, ban giám khảo đã được mời ra Hà Nội một tuần để chấm điểm cho các tác phẩm dự thi. Sự vắng mặt của các hãng phim Nhà nước, khiến ngày hội điện ảnh năm nay trở thành sân chơi của phim tư nhân.

Vì vậy, với quyết tâm tìm cho bằng được bộ phim để trao giải Bông Sen Vàng khiến áp lực so bó đũa chọn cột cờ giống như một sứ mệnh nặng nề. Chiến thắng thuộc về bộ phim “Em chưa 18” càng chứng tỏ xu hướng thị trường đang chi phối hoàn toàn màn bạc nước nhà!

Tiêu chí đầu tiên của những nhà làm phim tư nhân là doanh thu. Do đó, bộ phim ra rạp chỉ hướng đến thị hiếu nhất thời để bán vé, chứ không hướng đến giá trị thẩm mỹ chung cho đời sống văn hóa. Chân dài và váy áo vẫn chiếm lĩnh toàn bộ dòng phim tư nhân, mà nhiều bộ phim đã có lợi nhuận đúng mong đợi của đơn vị sản xuất như “Em chưa 18”, “Cho anh gần em thêm chút nữa” hoặc “Cô Ba Sài Gòn”.

Chỉ có hai bộ phim thoát ra khỏi trào lưu ấy là “Đảo của dân ngụ cư” và “Cha cõng con” nhưng vẫn phơi bày sự non nớt và lúng túng của ê-kíp thực hiện!

Điều đáng ái ngại nhất là Liên hoan phim Việt Nam 2017 chấp nhận phim remake- phim làm lại từ tác phẩm của nước ngoài. Nói cách khác, là những bộ phim mô phỏng theo các bộ phim ăn khách trên thế giới. Ví dụ, bộ phim “Sắc đẹp ngàn cân” không khác gì bản photocopy từ bộ phim “200 Pounds Beauty” của Hàn Quốc.  Nhìn bề ngoài, cho phép phim remake dự thi như một cơ chế thoáng, nhưng nghĩ kỹ thì thật mỉa mai cho tinh thần sáng tạo của điện ảnh đích thực!

Dàn diễn viên “Em chưa 18” họp ra mắt phim

Trên thế giới, không có một nền điện ảnh nào có thể phát triển vững mạnh dựa trên nền tảng những tác phẩm bắt chước thiên hạ. Phim remake có mặt ở Liên hoan phim Việt Nam 2017 mang thông điệp hay ho ra sao, chưa ai hình dung được, mà trước mắt chỉ thấy rằng đó là sự khủng hoảng thiếu ý tưởng và bản lĩnh của những nhà làm phim hôm nay!

Theo đánh giá của ban tổ chức Liên hoan phim Việt Nam 2016 thì chất lượng tác phẩm tham dự tương đối yên tâm “Có thể còn có nét vụng về của tác phẩm đầu tay, nhưng dễ dàng thấy được sự tươi mới trong cách phát hiện và tiếp cận các mảng đề tài của đời sống xã hội hiện đại dưới nhiều góc độ. Khả năng quan sát, cái nhìn đa diện, sự thẩm thấu, bộc lộ trong sáng tạo của các nhà biên kịch, đạo diễn cùng nhiều thành phần sáng tác khác trong mỗi bộ phim”.

Còn đạo diễn – NSND Đặng Nhật Minh ở vai trò Chủ tịch Ban giám khảo phim hạng mục phim truyện điện ảnh, đã phải bày tỏ nỗi băn khoăn: “Sự đổi mới của phim điện ảnh Việt Nam hiện nay mới chỉ là đổi mới của thị trường điện ảnh. Nhằm thỏa mãn nhu cầu của khán giả trẻ, chứ chưa phải đổi mới tự thân của điện ảnh”.

Rõ ràng, một Bông Sen Vàng phải trao cho một chiếc đũa nhỉnh hơn các chiếc đũa khác chút đỉnh mà thôi. Còn cột cờ ở đâu, vẫn là niềm day dứt khôn nguôi của những người yêu điện ảnh nước nhà.

Bộ phim “Em chưa 18” không hề thấy bóng dáng cuộc sống của người Việt Nam hôm nay, đã giành được Bông Sen Vàng, đồng thời giành luôn giải thưởng Nữ diễn viên chính xuất sắc cho Kaity Nguyễn. Nhà sản xuất Charlie Nguyễn khẳng định giá trị của bộ phim “Em chưa 18” bằng sự tự tin: “Nhiều người khen “Em chưa 18” tuy hài nhưng không nhảm. Nhưng với tôi, nó lại rất nhảm.

Các nhân vật chính trong phim

Vấn đề ở đây là việc tôi quan niệm “nhảm” khác với khái niệm công chúng mặc định bấy lâu nay. Một câu chuyện có thể làm mọi người cười thì đó sẽ là một sự nhảm có duyên, hợp lý. Một tình tiết hay câu thoại trái với bình thường được đặt đúng tình huống, đúng tính cách nhân vật quy định thì đó là “nhảm” có logic, ý nghĩa. Còn sự nhảm nhí trong phim, tôi cho rằng đó xuất phát từ việc diễn viên không hoá thân thành nhân vật trên phim mà đem cái chiêu trò hài hước của mình đi mua vui cho khán giả.

Cái chọc cười của diễn viên là bê nguyên xi những mánh lưới hài hước trên sân khấu hay ngoài đời vào phim, chứ đó không phải là tính cách nhân vật hay tình huống hợp lý trong phim. Với “Em chưa 18”, chúng tôi không bán phim, chúng tôi bán giấc mơ. Chính vì vậy, chúng tôi tạo nên câu chuyện có màu sắc “xa hoa” cả về vật chất lẫn tinh thần như một lời gợi nhắc. Người xem đâu đó có thể nhìn thấy họ và cả giấc mơ thuở bé của mình trong phim.

Làm phim với nội dung khá Tây nhưng chúng tôi lại muốn nhắm đến khán giả Việt. Tư tưởng gia đình xuyên suốt phim là tình bạn giữa hai cha con. Hãy làm bạn với con thay vì áp đặt mình ở trên và buông lời dạy dỗ, trách móc. Đó là điều mà không phải gia đình châu Á nào cũng có thể làm đuợc khi dám cởi bỏ lớp áo cách biệt giữa các thế hệ.

Những chi tiết như khi cha của Linh Đan cố gắng dùng giọng điệu, dáng bộ của người bạn để hỏi chuyện khi thấy con khóc, quàng vai con ngồi trước hiên nhà mà tâm sự đã quá quen thuộc trong các phim tuổi teen Mỹ cách đây 10 năm trước, nhưng có thể rất xa lạ với người Việt mình. Tuy nhiên nghĩ kỹ lại, chẳng phải đứa trẻ con nào dù ở đâu cũng từng có giấc mơ đó hay sao?

Kaity Nguyễn đạt giải Nữ diễn viên chính xuất sắc

Dù là cô bé chưa tròn 18 hay gã đàn ông gần 40 thì quyết định quan trọng nhất của mỗi người đều xuất phát từ lời khuyên của người cha. Đó là thông điệp mạnh mẽ để nhắc nhở mọi người đừng quên hình bóng người cha đằng sau mỗi người con dù lớn hay nhỏ”.

Sau niềm vui đạt doanh thu cao, ê-kíp làm phim “Em chưa 18” lại ngây ngất với thành công tại Liên hoan phim Việt Nam 2017. Đây quả là cơ hội vàng để “Em chưa 18” làm tiếp phần 2 chăng? Đạo diễn Lê Thanh Sơn không hề giấu giếm ý định ấy: “Bộ phim “Em trên 18” có thể không phải là phần hai mà cũng có khả năng là phần tiếp nối. Vì bây giờ đang trong giai đoạn “trứng nước” của dự án nên tôi chưa có những ý tưởng cụ thể.

Tôi cũng thích giữ kín mọi thứ để tạo cảm giác tò mò cho khán giả.  Hiện tôi cũng chưa biết khán giả có thích phát triển “Em chưa 18” không? Có thể là “Em trên 18” sẽ vẫn còn các nhân vật Linh Đan, Hoàng, Tony, hoặc là Kaity Nguyễn, Will và Kiều Minh Tuấn sẽ hóa thân thành những nhân vật khác thì cái nào lý thú hơn?

Nói thật, tôi là người kể chuyện thì tôi không có hứng thú để phát triển thêm tuyến nhân vật nào khác của “Em chưa 18” vì câu chuyện dừng ở đó là đạt rồi. Bây giờ tôi muốn cái tiếp theo là một câu chuyện về âm nhạc, trong đó có một cô gái trẻ tuổi, hư hỏng, xuất phát điểm thấp, có ác cảm với xã hội nhưng có niềm đam mê âm nhạc rất mãnh liệt. Nhờ tình yêu âm nhạc mà hàn gắn được vết thương gia đình hay một tình yêu gì đó với ai đó khiến cô bé trở thành người tốt.

Tôi đang ấp ủ nội dung kiểu như vậy. Ngay thời điểm này theo tính toán thì sẽ là giữ nguyên. Nhưng do dự án vẫn còn trong giai đoạn “trứng nước” nên vẫn chưa thể chắc chắn được điều gì. Ví dụ “Em chưa 18” từ phiên bản 1 đến phiên bản số 8 nó hoàn toàn khác nhau khi chúng tôi bắt tay làm. Nó từng là một câu chuyện rất Việt Nam và xoay quanh gia đình, không có prom (dạ hội) này prom nọ.

Đoàn làm phim nhận giải thưởng Bông Sen Vàng

Nên từ giờ cho đến lúc ra phim “Em trên 18” sẽ còn nhiều sự phát triển bất ngờ. Và đó cũng là cái hay của người làm phim, nếu mình biết trước nội dung thì sẽ rất chán mà hãy để câu chuyện tự phát triển và dắt mình đi”.

Với khẩu hiệu “Xây dựng nền công nghiệp điện ảnh hiện đại và nhân văn”, Liên hoan phim Việt Nam 2017 ít nhiều xác định được giá trị của nghệ thuật thứ bảy không thể quẩn quanh những bộ phim bao cấp. Công bằng để đánh giá, trong quá trình hội nhập, những nhà làm phim Việt Nam cũng học hỏi được ít nhiều về kỹ thuật trường quay, kỹ thuật dàn dựng để có những thước phim đẹp đẽ và ấn tượng.

Thế nhưng, điều cốt lõi của một tác phẩm điện ảnh là hồn vía xứ sở và phẩm chất văn hóa vẫn chưa được khai thác một cách đúng mực. Muốn thoát khỏi tình trạng so bó đũa chọn cột cờ mỗi dịp Liên hoan phim Việt Nam, phải có sự đầu tư căn cơ cho nhân lực điện ảnh tương lai! Ngược lại, công chúng sẽ phải ê chề chứng kiến những bộ phim Việt hoàn toàn xa lạ với tinh thần người Việt, đó là những bộ phim Mỹ nói tiếng Việt hoặc những bộ phim Hàn Quốc nói tiếng Việt!

TÂM HUYỀN        

 

Gửi phản hồi