330 bài thi của 114 thí sinh được nâng điểm, đã trở thành vụ án hình sự khởi tố ở Hà Giang. Liên tục hai cán bộ của Sở GD-ĐT Hà Giang là Phó phòng khảo thí & quản lý chất lượng giáo dục – Vũ Trọng Lương và Trưởng phòng khảo thí & quản lý chất lượng giáo dục Nguyễn Thanh Hoài nhận quyết định tạm giam 3 tháng để điều tra. Người làm giáo dục mà có động cơ phi giáo dục, thì thật khó tưởng tượng. Phía sau kế hoạch táo tợn của Vũ Trọng Lương và Nguyễn Thanh Hoài, còn có liên quan đến những ai nữa không? Chưa biết được, nhưng chừng đó đã quá ê chề. Có thể là tình cờ, nhưng dư luận không khỏi băn khoăn về trường hợp con gái và hai cháu ruột của Bí thư tỉnh uỷ Hà Giang – Triệu Tài Vinh đều được nâng điểm một cách khó hiểu. Sự cố điểm thi Hà Giang đã dấy lên nhiều nghi ngờ khác và rất nhanh chóng lộ diện thêm những bất thường ở Sơn La.

Nếu như ở Hà Giang chỉ lợi dụng kẽ hở quy trình giám sát để nâng điểm bài thi, thì ở Sơn La đã trắng trợn chỉnh sửa trên chính bài thi trắc nghiêm của thí sinh để làm thay đổi kết quả chấm thi. Không thể chấm thẩm định đối với phần thi trắc nghiệm ở Sơn La vì file ảnh bài thi gốc đã bị xoá. Nghĩa là dữ liệu được cho là gốc còn lưu duy nhất ở Bộ GD-ĐT cũng chỉ là dữ liệu những bài thi đã chỉnh sửa.

Ông Mai Văn Trinh – Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT chia sẻ: “Bài thi trắc nghiệm đã bị xoá và ảnh bài thi trắc nghiệm để xuất ra dữ liệu gửi về Bộ GD-ĐT để chấm là giống nhau. Vì vậy, tính chất sự việc khá phức tạp… Quan điểm chỉ đạo của Bộ trưởng và của chúng tôi khi triển khai xác minh, rà soát là không quan tâm thí sinh đó thuộc đối tượng nào: là cán bộ nghĩa vụ, chiến sĩ hay con lãnh đạo. Chúng tôi làm việc theo quan điểm ứng xử như nhau với mọi thí sinh. Nền tảng để chúng tôi xử lý là quy chế thi!”.

Không thể chấm thẩm định bài thi trắc nghiệm, đoàn công tác của Bộ GD-ĐT đành chấm thẩm định bài thi tự luận môn Văn. Kết quả cũng thật bi đát, có 17 bài đã nhập điểm khống, sai lệch giữa điểm ghi trên bài thi và điểm nhập vào máy. Trong đó, sau khi chấm thẩm định thì 12 bài thi bị hạ từ 1 điểm đến 4,5 điểm. Nếu bào chữa về một sự bất cẩn hoặc nhầm lẫn thì cũng khó tha thứ. Bởi lẽ, một kỳ thi “2 trong 1” thì chỉ cần chênh lệch 0,25 điểm cũng quyết định cơ hội đậu Tú Tài hoặc vào Đại học của những thí sinh không được đối đãi công bằng như nhau.

Ở Sơn La có sự gian lận được nối kết giữa nhiều người có quyền lực trong quá trình tổ chức kỳ thi THPT quốc gia 2018

Rõ ràng, ở Sơn La đã có sự gian lận được nối kết giữa nhiều người có quyền lực trong quá trình tổ chức kỳ thi, bất chấp ý thức trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp. Bước đầu đã xác định những cá nhân liên quan đến các sai phạm quy chế thi ở Sơn La, bao gồm Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Trần Xuân Yến, chuyên viên Phòng khảo thí & quản lý chất lượng giáo dục Nguyễn Thị Hồng Nga, Phó Phòng Chính trị tư tưởng Cầm Thị Bun Sọn, Trưởng Phòng khảo thí & quản lý chất lượng giáo dục Lò Văn Huynh, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Tô Hiệu – Đặng Hữu Thuỷ.

Câu chuyện ở Hà Giang đã chán chường, mà câu chuyện ở Sơn La càng chán chường hơn. Vì sao vấn đề dạy và học lại dẫn đến thảm cảnh tệ hại như vậy? Vì căn bệnh ưa chuộng thành tích hoành tráng đã ăn sâu vào tiềm thức những người làm công tác giáo dục ư? Vì xã hội không chú trọng giá trị thực học ư? Vì thói tham lam và xảo trá đã len lỏi vào môi trường học đường ư? Rất nhiều câu hỏi không dễ trả lời, mà câu hỏi nào cũng khiến lương tri cộng đồng quặn thắt và nhức nhối.

Với tư cách tư lệnh ngành giáo dục, ông Phùng Xuân Nhạ vẫn giữ sự lạc quan cần thiết khi cho rằng: “Qua từng năm, quy chế cũng như quy trình kỹ thuật chấm thi ngày càng hoàn thiện. Nhưng kỹ thuật tới mức nào thì vẫn dưới sự vận hành của con người. Con người mà không có tâm trong sáng, thiếu trách nhiệm thì kỹ thuật đến mấy cũng có thể làm sai lệch kết quả, nhất là khi sai phạm mang tính có chủ đích. Việc tổ chức thi ở địa phương là chủ trương đúng, tạo thuận lợi cho thí sinh, giảm tốn kém cho xã hội. Điều đó đã được minh chứng trong thực tiễn tổ chức kỳ thi những năm qua.Chúng ta nhớ lại những năm trước đây, nhiều gia đình phải vất vả đưa con về thành phố lớn dự thi đại học, có khi phải bán cả gia sản mới đủ tiền đưa con đi thi thì nay đã hoàn toàn khác. Đây cũng là lí do để việc đổi mới thi trong những năm qua nhận được sự đồng thuận của toàn xã hội!”.

Thế nhưng, điều ông Phùng Xuân Nhạ không nói ra hoặc chưa thể nói ra, là làm sao kiến thiết một đội ngũ những con người giáo dục chân chính để thúc đẩy hoàn thiện quy chế và quy trình thi cử hiện nay.

Giáo dục ở bất cứ thời đại nào và ở bất cứ xã hội nào cũng phải trong sáng nhất, lương thiện nhất, tử tế nhất. Thử nhìn vào một Thủ khoa từng được công bố Toán 9,6 điểm, Lý 9,5 điểm và Anh Văn 9,6 điểm, nhưng khi chấm thẩm định chỉ còn Toán 6,4 điểm, Lý 6,5 điểm và Anh Văn 3,8 điểm, thì hàng vạn học sinh và hàng vạn phụ huynh biết dựa vào đâu để tin giá trị tuyệt vời của kỳ thi THPT quốc gia?

Đại biểu Quốc hội – Phạm Thị Minh Hiền khẳng định: “Tôi không chấp nhận kiểu tư duy tránh né, không dám chấp nhận sự thật, cho rằng cá biệt hoặc chỉ là sự cố để co cụm mức độ hậu quả và hạn chế tối đa trách nhiệm của những người liên quan, người đứng đầu. Đó chính là hành động thoả hiệp với sự dối trá, là sự tha hoá nguy hiểm cho xã hội, cho tương lai đất nước. Hành động đó không chỉ nhẫn tâm với các em học sinh bị cướp đi cơ hội, mà còn biến tương lai trở thành nạn nhân của quá khứ, tuyệt đối không nên có trong tư duy của đội ngũ làm công tác giáo dục. Tôi nhận thức rằng chấn hưng nền giáo dục mà người làm công tác giáo dục không dám nhìn thẳng vào sự thật thì tương lai sẽ đào tạo ra thế hệ hèn nhát và chỉ biết cúi đầu!”.

Còn Đại biểu Quốc hội- Nguyễn Thị Kim Thuý nhấn mạnh: “Vụ việc nghiêm trọng là vậy, nhưng tôi chưa nghe được ý kiến thuyết phục từ những người có trách nhiệm trực tiếp với ngành giáo dục và những người có trách nhiệm trực tiếp ở địa phương xảy ra sai phạm. Vài cuộc trả lời phỏng vấn mà sau đó như thêm dầu vào lửa, khiến công chúng có cảm giác về sự vô cảm, né tránh, giống như trả lời của những người ngoài cuộc vậy. Nếu ở nước ngoài, khi những vụ việc dạng này xảy ra thì đã ít nhất vài người phải từ chức, trước hết là các quan chức sở tại. Từ chức là nhận lấy trách nhiệm chính trị, là giữ gìn liêm sỉ và cứu vãn danh dự trước khi cơ quan hữu quan truy ra trách nhiệm hành chính và các trách nhiệm khác!”.

Sai phạm ở Hà Giang và Sơn La ít nhiều cho thấy sự thể nghiệm của kỳ thi “2 trong 1” cần phải suy xét lại thật cẩn trọng và thật khoa học. Khi điểm số thi cử đặt ra áp lực nặng nề cho tương lai của thí sinh, thì hậu quả không thể nào tiên liệu. Kiến thức tích luỹ của nhân loại đang nhiều lên theo cấp số nhân, bằng cấp của hôm nay không thể nào đảm bảo cho công việc ngày mai. Do vậy, đừng đẩy những bạn trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời vào cánh cửa hẹp chọn lựa con đường lập thân. Không cớ gì phải tổ chức kỳ thi căng thẳng để xét Tú Tài và xét vào đại học. Hoàn thành chương trình đào tạo phổ thông thì cấp bằng Tú Tài, còn tiếp tục ôm ấp giấc mộng giảng đường hoặc học nghề là quyền của mỗi người. Mặt khác, trong kỷ nguyên hội nhập, mỗi trường Đại học phải có một tiêu chí tuyển sinh riêng biệt để đào tạo phù hợp với nhu cầu nhân lực của xã hội, chứ không trông cậy hết vào điểm số từ một kỳ thi cam go!

Tâm Huyền

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here