3 cô con gái của chị Điệp chỉ dám cười mỉm.

Nỗi buồn ở “xóm cười mỉm”

Những ngày đầu mới thành lập, xóm Gò Mía (thôn Cẩm Thạch, xã Hòa Định Tây, huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên) chỉ vỏn vẹn 4 hộ dân nằm biệt lập giữa khu đồng trồng toàn mía. Đến nay, xóm đã có gần 30 hộ với hơn 100 người. Gặp chúng tôi, những người lớn tuổi thân mật trò chuyện, nụ cười chân chất hiền lành.

Đối nghịch với đó là hình ảnh thanh niên nam nữ ái ngại đứng giữ khoảng cách và hạn chế nói cười. Đôi lúc, họ chỉ dám cười mỉm. Cười mỉm là bởi hàm răng của họ nhẹ thì đầy những đốm trắng, ố vàng, nặng thì đen như mun và mẻ từng mảnh, mòn dần đến khi chỉ còn lại lợi. Cùng với quá trình hư hại của những chiếc răng là mùi hôi rất khó chịu mỗi khi nói cười. Điều đặc biệt, căn bệnh lạ này chẳng buông tha bất kỳ ai sinh ra và lớn lên trong xóm này. Có lẽ, cái tên “xóm cười mỉm” ra đời cũng vì vậy.

Hàm răng của anh Tưng sẫm đục, lưa thưa đốm vàng đốm đen.

Anh Dương Tấn Sỹ (44 tuổi) sinh ra và lớn lên từ vùng đất này nên đến nay hàm răng hầu như bị hư hại hoàn toàn. Cũng như anh, răng của 3 đứa con gái của anh cũng hư hại. Chỉ riêng chị Lương Thị Điệp (41 tuổi, vợ anh Sỹ) là răng không hư hại. Chị Điệp cho biết: “Cả 3 đứa con gái tôi bắt đầu bị hư răng ngay sau khi thay răng sữa. Răng mới vừa mọc chưa được bao lâu thì bắt đầu bị đục màu.

Sau mỗi năm, những vết sẫm đục càng lan ra và đến năm 15 tuổi thì bị đen thui. Cháu gái đầu mới 17 tuổi nhưng hàm răng toàn những đốm vàng đốm đen trông rất xấu xí”. Trước khi đến trường, 3 đứa con của chị Điệp phải súc miệng thật kỹ để khử mùi hôi. Với việc đánh răng 5 lần mỗi ngày, mỗi tháng anh Sỹ và 3 cô con gái dùng hết 5 hộp kem đánh răng loại lớn.

Dù khá tốn kém nhưng chị Điệp vẫn phải chấp nhận vì nếu chồng, con một buổi không đánh răng thì sẽ hôi vô cùng. “Một thời gian nữa chắc răng của các con tôi cùn đến tận gốc. Khi răng đã mất thì miệng sẽ móm. Con trai nếu có hư hại thì cũng mặc kệ nhưng con gái thì phải đi làm lại răng để chúng còn lấy chồng”, chị Điệp bộc bạch.

Cạnh nhà chị Điệp, ông Lương Kim Phận năm nay đã ngoài 50 tuổi nhưng hàm răng vẫn trắng, chắc khỏe trong khi 2 đứa con đều bị hư răng. Anh Lương Văn Tưng (23 tuổi, con ông Phận) cảm thấy khá bất mãn với hàm răng hư của mình. Anh Tưng cho biết, anh bị hư răng sau khi thay răng năm lên 8 tuổi. Sau 15 năm, bây giờ hàm răng sẫm đục, lưa thưa đốm vàng đốm đen. Những chiếc răng sứt mẻ dần khiến hàm răng càng mất thẩm mỹ. Chỉ cần cắn mạnh vào vật cứng cũng có thể khiến anh Tưng mất đi những chiếc răng của mình.

Muốn lấy chồng phải đi làm răng

Đến giờ, câu chuyện anh Sỹ có hàm răng xấu xí nhưng lấy được vợ đẹp vẫn được người dân “xóm cười mỉm” nhớ mãi. Thời thanh niên hàm răng anh Sỹ đã đen và hư hỏng đến nỗi gia đình lo lắng anh sẽ ế vợ, điều đó càng khiến anh sống khép kín hơn. Năm anh 26 tuổi, bạn bè cùng trang lứa với anh trong thôn đã có vợ gần hết nên cha mẹ anh càng thêm lo lắng. Trước sự thúc giục của cha mẹ, anh cũng đánh liều đi tìm vợ. Để che đi khiếm khuyết từ hàm răng của mình, anh chỉ hẹn hò vào ban đêm.

Thời ấy, nhiều thôn ở xã Hòa Định Tây chưa có điện nên trong ánh đèn dầu mọi người không phát hiện được chuyện răng miệng của anh. Trái lại, nụ cười mỉm khiến mọi người cảm thấy anh hiền lành. Sau 2 tháng quen biết, anh đã cưới được cô vợ xinh đẹp tên Điệp ở thôn bên cạnh. Điều thú vị là trong niềm vui của ngày đầu tiên chung sống, chị Điệp té ngửa về hàm răng dị thường của chồng. Khi biết chuyện, chị Điệp thấu hiểu nỗi khổ tâm của chồng và coi đó như duyên nợ.

Cũng như anh chị em khác trong nhà, năm lên 7 tuổi, chị Nguyễn Thị Thu Hà (26 tuổi, hàng xóm chị Điệp) bắt đầu bị hư răng. Mặc cảm vì những chiếc răng hư, chị Hà học hết 12 đã phải ở nhà. Để tính chuyện chồng con, năm 17 tuổi, chị được gia đình đưa đi trám răng. Khi chưa lấy được chồng thì 3 năm sau hàm răng của chị đã ố vàng, mòn trở lại. Một lần nữa, chị lại phải đi trám răng và nửa năm sau thì lấy được chồng.

“Từ ngày lấy chồng, tôi đã đi trám răng thêm một lần nữa, nhưng giờ cũng hư hại hết rồi. Bây giờ kinh tế gia đình eo hẹp nên muốn đi trám nữa cũng khó. Nói thật, việc lấy chồng của con gái ở xóm này lao đao lắm, mà nguyên nhân là do răng hư”, chị Hà chia sẻ.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, quy luật được mọi người ở “xóm cười mỉm” rút ra là những người được sinh ra và lớn lên từ 45 năm trở lại đây thì đều hư răng. Còn những người lớn tuổi hoặc từ nơi khác tới đây sinh sống thì không hề hấn gì. Vậy nên mới có chuyện cha mẹ già 50, 70 tuổi mà răng vẫn chắc khỏe, trong khi con cái họ được sinh ra trong xóm này lại bị hư răng. Xóm Gò Mía 100 người dân thì hơn 2/3 hư răng.

Để tạo thẩm mỹ cho hàm răng, một số nam nữ thanh niên trong xóm rủ nhau đi nha sĩ trám răng. Nhưng do kinh tế còn eo hẹp nên họ chỉ trám 8 chiếc răng ở giữa hai hàm. Mỗi lần như vậy cũng tốn khoảng 4 triệu đồng.

Với 3 cô con gái nhỏ đang lớn từng ngày, chị Điệp nhẩm tính số tiền để trám răng cho các con vài năm nữa sẽ lên đến gần 15 triệu đồng. Đây là khoản tiền lớn đối với gia đình chị. Năm nay đã 23 tuổi, anh Tưng cũng đang nôn nao từng ngày khi không biết lấy đâu ra tiền để đi trám răng.

“Cuộc sống còn khó khăn nên việc dành dụm khoản tiền để đi trám răng là cả một vấn đề. Ở đây, để tạo thẩm mỹ cho hàm răng con cái, nhiều cha mẹ phải bỏ ra số tiền vượt quá khả năng. Nhiều người hàng năm đi cà, trám lại răng nhưng chỉ được thời gian ngắn rồi đâu vẫn vào đấy. Biết đây chỉ là cách tạm thời nhưng mọi người vẫn phải chịu vì không có loại thuốc nào có thể chữa được”, anh Tưng cho biết.

Giếng nước gia đình chị Điệp bị nhiễm phèn nặng.

Lý giải cho tình trạng răng bị hư răng diễn ra ngày càng nhiều, người dân ở đây đổ lỗi cho nguồn nước ngầm mình đang sinh hoạt. Nguồn nước dồi dào quanh năm nhưng lại thường hay bị phèn. Mỗi khi nhiễm phèn, nước ố vàng, bốc mùi.

Bằng chứng rõ ràng nhất là việc những đứa trẻ từ lúc sinh ra uống phải nguồn nước này đều chung tình trạng hư răng. Người dân đã nhiều lần kiến nghị lên các cấp, các ngành để được can thiệp.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Tấn Diệm (Chủ tịch UBND xã Hòa Định Tây) cho biết: “Để khắc phục tình trạng nguồn nước sinh hoạt không đảm bảo, gây tổn thương cho răng của người dân xóm Gò Mía, năm 2009 địa phương đã lặp đặt đường ống dẫn nước sạch về cung cấp cho người dân.

Nhưng chỉ khoảng vài ba năm sau, hệ thống cấp nước này đã phải tạm ngưng hoạt động cho đến nay vì thu không đủ bù chi. Hiện nay, người dân ở xóm Gò Mía vẫn phải sử dụng nguồn nước từ các giếng ở địa phương”.

Ông Trần Dư (Trưởng thôn Cẩm Thạch) cho biết: “Từ trước đến giờ cả xóm Gò Mía không mấy ai đủ điều kiện để trúng tuyển nghĩa vụ quân sự chỉ vì răng hư. Còn người lạ đến đây chỉ có thể nhìn thấy những nụ cười mỉm. Nhưng biết làm sao được, ai cũng ngại để lộ hàm răng không lấy gì làm đẹp của mình”.

QUY THÀNH

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here