Tan nát rừng phi lao hơn 30 năm tuổi

Theo ghi nhận, tại hiện trường, khu vực giáp đường bê tông ở thôn 4, người dân xã Đức Chánh (huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi) một diện tích rừng phi lao khá lớn đã bị đốn hạ, hàng trăm cây trơ gốc, có những gốc phi lao có đường kính lên đến 30cm. Cạnh đó có 2 cái lều được dựng lên dành cho những người đốn hạ phi lao trú. Khoảng cách từ khu rừng phi lao bị chính quyền xã cho đốn hạ đến bờ biển chỉ còn khoảng 200m.

Theo người dân, cánh rừng phi lao vừa bị chặt hạ này đã được thế hệ ông cha trồng cách nay hơn 30 năm với mục đích để chắn sóng, che cát, cản bão, che chở cho xóm làng. Bình thường người dân chỉ cần chặt một nhánh củi cũng bị chính quyền xã nhắc nhở và xử phạt. Nhìn cảnh rừng phi lao bị triệt hạ như hiện tại, ai nấy đều xót xa.

Lều trại được dựng lên dành cho những người triệt hạ rừng phi lao trú

Rừng phi lao bị triệt hạ, nhiều người dân đang lo ngại về những hệ lụy lâu dài của môi trường, đe dọa trực tiếp đến đời sống của người dân. Bởi địa hình bãi ngang không có núi che chắn bên ngoài khu vực biển luôn hứng chịu gió và cát. Chính vì vậy, với người dân thôn 4, rừng phi lao được xem là “thần hộ mệnh” của làng nhất là trong những ngày bão nổi. “Rừng phi lao bị phá, làng xóm mất đi lá chắn tự nhiên. Khi có gió lớn cát sẽ bay vào, hơi nước từ biển thổi vào sẽ khiến nhiều diện tích trồng cây hoa màu của người dân chết dần”, bà Nguyễn Thị Đào (47 tuổi, nhà ở gần khu vực rừng bị tàn phá) bức xúc.

Cũng theo người dân, diện tích rừng phòng hộ bờ biển hiện nay còn rất ít. Thế nhưng, không những không đầu tư trồng thêm rừng để tăng diện tích rừng chắn cát, chắn gió mà chính quyền địa phương lại cho khai thác nhằm mục đích đơn thuần để phát triển kinh tế. “Trồng được rừng phi lao trên cát vài chục năm tuổi vậy đâu phải dễ dàng gì. Nếu cứ phát triển kinh tế mà triệt hạ rừng trên cát như thế này thì đến lúc hối hận cũng không kịp. Chính quyền xã làm việc như vậy là không quan tâm đến lợi ích, đời sống của nhân dân”, ông Huỳnh Văn Mãi (54 tuổi, ở thôn 4) xót xa.

Nhiều cây phi lao bị triệt hạ có đường kính hơn 30cm

Theo người dân, khi phá rừng, chính quyền xã Đức Chánh không thông báo đến người dân, không thông qua họp dân trước khi chặt cây và san ủi đất. “Nếu chính quyền tổ chức họp dân, chắc chắn chúng tôi sẽ không đồng ý chặt phá như thế này”, ông Mãi bức xúc.

Cụ Nguyễn Thanh Nhàn (82 tuổi, ở thôn 4) nói: “Tôi không đồng tình với việc làm này của chính quyền. Bình thường khi dân vào khu vực này chặt cành lấy củi thì bị chính quyền xã ngăn cấm, răn đe nhưng giờ lại cho phép đốn hạ cả một khu vực rộng lớn như vậy. Thật không thể hiểu được”.

Phá rừng để trồng rau

Ông Đoàn Văn Bảy – Bí thư Đảng ủy xã Đức Chánh, cho biết: “Việc cho đốn chặt phi lao tại vùng ven biển thôn 4 là để lấy đất phục vụ cho dự án sản xuất rau an toàn. Diện tích phi lao chặt phá là 5ha thuộc rừng sản xuất. Tính từ mép biển vào đến khu vực rừng dương đang chặt còn đến 210m nên không ảnh hưởng gì đến người dân và môi trường. Trúng thầu và được khai thác số phi lao trên diện tích này là Công ty TNHH Một thành viên Thiên Minh, với số tiền trúng thầu là 138 triệu đồng”.

Theo ông Bảy, trước khi cho phá diện tích rừng phi lao này, xã đã tổ chức họp lấy ý kiến và được người dân địa phương thống nhất, ủng hộ. Khi giải phóng xong mặt bằng, xã sẽ đầu tư cơ sở hạ tầng điện, nước và phân lô cho người dân trồng rau. Tuy nhiên khi chúng tôi đề nghị cho xem biên bản làm việc giữa chính quyền và người dân thôn 4 thì ông Bảy từ chối vì người được giao phụ trách đã đi tập huấn, văn thư không có ở cơ quan.

: Khu vực rừng bị tàn phá giáp đường bê tông ở thôn 4

Cũng theo ông Bảy, trước kia xã Đức Chánh có 64ha rừng phi lao phòng hộ ven biển, đến thời điểm này diện tích rừng phòng hộ còn khoảng 47ha. Sở dĩ diện tích rừng phòng hộ ven biển của xã Đức Chánh ngày càng bị “teo tóp” bởi địa phương đã mạnh dạn chuyển mục đích sử dụng rừng. Vào năm 2000, 12ha rừng phòng hộ đã được chuyển sang rừng sản xuất nhằm phục vụ dự án nuôi tôm và dự án này hiện đang thoi thóp, đó là ngoài ý muốn. Đến bây giờ, xã lại chuyển đổi phá tiếp 5ha rừng phi lao trên 30 năm tuổi để trồng rau an toàn.

“Rừng phi lao phòng hộ vẫn còn, xã chỉ phá một số diện tích rừng đã được chuyển mục đích sử dụng để trồng rau. Phá diện tích phi lao đó cũng không ảnh hưởng gì đến môi trường. Diện tích rừng phi lao đó không còn hiệu quả nữa. Việc gì đem lại lợi ích cho dân thì chúng tôi không ngần ngại làm, không tiếc gì hết”, ông Bảy khẳng định.

Dù dự án trồng rau an toàn trên diện tích 5ha rừng phi lao đang bị chặt hạ vẫn còn nằm trên giấy, thế nhưng ông Bảy rất tự tin khi cho rằng dự án nhất định thành công. “Xã đã tính hết rồi, dựa trên sự thành công các những mô hình sản xuất rau, cà… nhỏ lẻ của người dân địa phương trên chân đất này những năm qua thì dự án này nhất định sẽ đạt kết quả cao. Đầu ra sản phẩm cũng đã được Hội đồng hương ở xã Đức Chánh tại TP.HCM hứa sẽ tìm giúp”, ông Bảy tâm đắc.

 

Sẽ tiếp tục phá rừng nếu dự án hiệu quả

Với niềm tin đó, ông Bảy cho biết sẽ tiếp tục phá rừng phi lao để trồng rau nếu dự án đạt hiệu quả kinh tế. “Thời gian tới, xã dự kiến sẽ phân 5ha đất trồng rau sạch thành 5 lô rồi cho người dân thuê để sản xuất. Thời gian tới sẽ trồng rau màu đơn cử như hành tím, rồi sau đó có thể phát triển cà tím, cà chua, rau cải. Nếu dự án đạt hiệu quả, xã sẽ tiếp tục mở rộng mô hình trên diện tích rừng đã được chuyển đổi mục đích”, ông Bảy quả quyết.

Về vấn đề này, ông Vũ Nhân – Phó Chủ tịch UBND huyện Mộ Đức cho biết, để thực hiện dự án trồng rau sạch, xã Đức Chánh xin 17ha nhưng trước mắt huyện Mộ Đức chỉ đồng ý cho 5ha, nếu có hiệu quả thì cho tiếp 12ha còn lại. “Khu vực đó có cây nhưng không hiệu quả, để đó hàng trăm năm nữa vẫn thế. Bây giờ yêu cầu khai thác vùng đất này để phát triển kinh tế, huyện thấy hợp lý nên làm. Đó là đi đúng hướng của huyện và tỉnh cho phép. Trường hợp nếu trồng rau không hiệu quả thì cho trồng lại rừng kinh tế”, ông Nhân nói.

Thiết nghĩ, làm kinh tế rất quan trọng, nhưng không thể vì lợi ích kinh tế mà đánh đổi môi trường. Bởi trong xu hướng cả nhân loại chịu tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu thì môi trường là yếu tố phải chú trọng hàng đầu. Mô hình rau sạch có đem lại hiệu quả hay không thì phải chờ thực tế trả lời. Nhưng có một điều chắc chắn là hàng ngàn cây phi lao đã bị xóa sổ sẽ chẳng bao giờ lấy lại được và “lá phổi xanh” từ bao đời của người dân địa phương đang ngày dần bị thu hẹp.

Quy Thành

Gửi phản hồi