Trò lừa của thầy cúng gieo rắc nỗi kinh hoàng

Bên cạnh đó, những người có biểu hiện, cách cư xử khác thường cũng bị cộng đồng nghi ngờ là có “thuốc thư”. Ví dụ trường hợp anh Rơ Lan Chí (xã Bình Giáo, huyện Chư Prông) bị đánh hội đồng đến suýt mất mạng vì đến mộ người mới chết khóc lóc vào ban đêm. Vì lý do này, để tránh tai bay vạ gió, đa phần người dân đều cố gắng để không bị cộng đồng ngờ vực là sở hữu “thuốc thư”. Song, ngược lại, một vài người – vì mục đích cá nhân – lại rêu rao khắp nơi rằng bản thân có “thuốc thư” như một thứ quyền năng khiến người khác phải khiếp sợ, nghe lời.

Đến nay, người dân làng Jơ Long, xã Hà Ra, huyện Mang Yang vẫn chưa hết bàng hoàng sau việc Kher (51 tuổi) tuyên bố có “thuốc thư”. Từ già làng cho đến người dân đều phẫn nộ, đòi đuổi cả nhà Kher ra khỏi làng. Ngay sau đó, cuộc họp dân với 125 người cùng với đại diện chính quyền xã Hà Ra, huyện Mang Yang được diễn ra. Kher cúi đầu thú nhận mình không hề có “thuốc thư” mà chỉ bịa ra trong những lúc uống rượu.

Ý thức của đồng bào dân tộc thiểu số về “ma lai thuốc thư” dần được cải thiện

Thế nhưng, cũng từ đây lộ ra chuyện Kher lợi dụng “thuốc thư” để cưỡng hiếp nhiều phụ nữ trong làng. Mỗi lần Kher nhắm được “con mồi”, Kher lại đòi quan hệ tình dục và dọa: “Nếu không cho, tao bỏ thuốc, rồi cả mày, chồng mày chết hết”. Một số chị em đã không vượt qua được nỗi sợ hãi và chấp nhận bị y hãm hiếp nhiều lần. Hóa ra, trong suốt 10 năm, Kher đã dọa có “thuốc thư” để quan hệ tình dục với nhiều phụ nữ. Ít nhất 7 phụ nữ đã đứng ra tố cáo và Kher đã thú nhận hành vi thú tính của mình.

Trong số các thành phần trục lợi nhờ vào nỗi sợ hãi “ma lai thuốc thư” cần phải kể đến các thầy cúng (pơ jou). Dựa vào các sự trùng hợp ngẫu nhiên như ốm đau, bị các căn bệnh nan y kéo dài và bị chết sau các cuộc cãi vã, va chạm, mâu thuẫn… các pơ jou thêu dệt thêm chuyện “ma lai” hòng hù dọa đồng bào, kiếm lễ vật. Thầy cúng rất lắm thủ đoạn để người dân tin tưởng vào tài năng của mình. Ví dụ, thầy cúng thường ba hoa rằng họ có khả năng “hút” các vật “thư” từ trong cơ thể các nạn nhân nhằm hóa giải lời nguyền chết chóc. Song, qua quá trình tìm hiểu, khả năng của các pơ jou chỉ là khoa trương, không có thật.

Cụ thể, công an huyện Mang Yang đã khám phá bí mật của ông Vung ở làng Đak Jă, ông này được nhiều người đồn thổi rằng có khả năng chữa được “thuốc thư” bằng cách kê ống nứa vào bệnh nhân để hút lấy “thuốc thư” ra khỏi cơ thể. Trước ống kính máy quay phim của các trinh sát, ông Vung diễn lại trò lấy vật lạ trong cơ thể bệnh nhân, nhưng, sự thật là ông này đã chuẩn bị sẵn những mảnh sành, hạt sỏi, xương cá hay miếng cao su nhỏ giấu trong kẽ chân. Trong lúc “chữa bệnh”, ông Vung làm bệnh nhân mất tập trung, đồng thời nhanh tay lấy một vật đặt vào vị trí bị đau của bệnh nhân một cách thuần thục như thể vừa dùng ống nứa hút nó ra từ bên trong cơ thể. “Bí mật” bị bóc mẽ, ông Vung đã công khai xin lỗi dân làng và hứa sẽ bỏ nghề ngay lập tức.

Những thầy cúng như ông Vung là tác nhân gây ra nhiều vụ án thảm khốc. Điển hình như vụ án giết người xảy ra tại xã Đăk Yă, huyện Mang Yang. Qua lời giới thiệu của ông H’Lây, cán bộ công an xã, chúng tôi gặp lại Hlin – một trong bảy thanh niên từng bị phạt tù vì đánh chết người nghi có “thuốc thư”. Hiện nay, Hlin đã chấp hành xong án phạt tù và về bản làng để làm lại cuộc đời. Trò chuyện với chúng tôi, Hlin luôn cúi mặt, bởi ăn năn khi đánh chết bạn tại khu rẫy Đăk Ram năm xưa do mù quáng.

Nhắc về câu chuyện đau lòng này, Hlin ngậm ngùi: “Nguyên nhân một phần từ mấy ông thầy bói, thầy cúng và sự cả tin của chúng tôi. Cứ bị đau là thầy mo phán bị “thuốc thư” và phải làm lễ cúng bái, đuổi ma. Nhưng thực ra làm gì có, họ chỉ lừa mình để cúng gạo, cúng gà. Dân mình kém hiểu biết thì mới tin… Giờ mình mới biết “thuốc thư” không có thật. Thời đó, nghe dân làng nói đến “thuốc thư” nên mình bức xúc kêu thanh niên đánh Kel và Duân, chứ có biết nó là cái gì đâu. Ngày ra trại, mình và 6 người còn lại đã mua con lợn đến những gia đình đó để xin lỗi, mong được tha thứ”.

Vạch mặt con “ma lai” – hủ tục giết người

Theo đánh giá của Phòng PA88 công an tỉnh Gia Lai, thời gian qua, tình hình “thuốc thư” trên địa bàn diễn ra hết sức phức tạp, từ năm 2001 đến 2017 đã xảy ra gần 100 vụ nghi “thuốc thư”, làm 6 người chết, 6 người bị thương, hàng chục người phải bỏ làng trốn chui lủi…

Thời trước, người Ba Na còn có tục “lặn nước” để tìm người có “thuốc thư”. Dưới sự chứng kiến của dân làng, người bị nghi có “thuốc thư” phải lặn xuống nước với người ngang tuổi trong gia đình mình, nếu “nghi phạm” bị nổi lên trước nghĩa là người đó… có “thuốc thư”. Để chứng minh mình vô tội, có người đã phải chịu chết đuối. Qua vận động, đấu tranh kiên trì của các ngành, các cấp, hủ tục “lặn nước” hiện đã bị xóa bỏ.

Tài liệu bằng 3 thứ tiếng Kinh – Jrai – Ba Na để tuyên truyền xóa bỏ hủ tục “ma lai thuốc thư”

Thượng tá Lê Ngọc Tươi, Phó trưởng phòng An ninh xã hội (PA88, Công an tỉnh Gia Lai) cho hay, “thuốc thư” rồi “ma lai” đều là những thứ không có thật nhưng vì sự thiếu hiểu biết, nhận thức lạc hậu của nhiều người dân đã dẫn đến nghi ngờ, thêu dệt, làm điều sai trái và vi phạm pháp luật. Thượng tá Tươi nhấn mạnh: “Hiện nay, chúng tôi phải vận động người dân các buôn làng chăm lo lao động sản xuất phát triển kinh tế, bài trừ mê tín dị đoan, đồng thời đưa các đối tượng lợi dụng “ma lai, thuốc thư” để trục lợi ra xét xử nghiêm trước pháp luật nhằm tuyên truyền giáo dục tới bà con”.

Chia sẻ quan điểm này, Đại tá Trần Văn Thọ, Trưởng Công an huyện Mang Yang khẳng khái: “Thuốc thư không có thật mà chỉ do lời đồn thổi, truyền miệng từ người này qua người khác. Để bài trừ dứt điểm hủ tục ma lai, ngoài việc vào cuộc của lực lượng Công an, cần có sự ngăn chặn và giải quyết kịp thời các vụ việc từ các cấp chính quyền địa phương và đoàn thể khác. Nếu cùng làm tốt công tác tuyên truyền, làm cho bà con mình hiểu “ma lai, thuốc thư” chỉ là trò lừa bịp của một số đối tượng thì mới sớm loại bỏ được hủ tục này”.

Gửi phản hồi