Mecca, tên đầy đủ là Makkah al-Mukarramah, thuộc Ả Rập Saudi, nằm bên dãy núi Shadad, cách cảng Jeddah bên bờ Hồng Hải khoảng 70km, thành phố cổ Mecca là thủ đô tinh thần của thế giới Hồi giáo. Thành phố này là địa điểm đầu tiên trên Trái đất được tôn thờ, bởi nơi đây Ibrahim và con trai ngài là Ismail xây nên Tòa thánh Kaba, một trung tâm của giáo hội Hồi giáo, một địa điểm thu hút khách hành hương mỗi năm.

Người theo đạo Hồi, nếu trong đời chưa một lần tự mình hành hương được đến thánh địa Mecca thì chết không thỏa nguyện.

Đây cũng chính là nơi chứng kiến không ít những thảm họa khủng khiếp. Năm 1987 là vụ đụng độ giữa chính quyền Saudi Arbia và những người hành hương Iran. Năm 1989 là vụ nổ bom. Năm 1990 nối tiếp bằng vụ dẫm đạp khiến 1426 người bị thương. Và chỉ cách đây 2 năm, ngày tồi tệ của người Hồi giáo lại một lần nữa diễn ra ở thánh địa Mecca khiến 717 người chết và hơn 800 người bị thương.

Hai đoàn người ngược chiều nhau cùng dồn về giao lộ phố 204 tại thánh địa Mecca, gây ra thảm kịch hành hương tồi tệ nhất của người Hồi giáo trong hơn hai thập kỷ qua. Phố 204 là một trong hai tuyến đường chính xuyên qua khu trại dành cho người hành hương ở Mina đến Jamarat, nơi các tín đồ thực hiện nghi lễ “ném đá quỷ dữ” để trừ tà. Bộ trưởng Y tế Arab Saudi đổ lỗi cho những người hành hương vô kỷ luật gây ra vụ việc và nói rằng thảm kịch này sẽ không xảy ra nếu họ tuân thủ lịch trình thời gian do giới chức thiết lập.

Cảnh tượng giẫm đạp lên nhau khi hành hương

Trước đó hai tuần, một cần trục đổ sập xuống Đại Thánh đường ở Mecca làm 109 người chết. Trong lịch sử thảm họa xảy ra ở Mecca, vụ tồi tệ nhất diễn ra năm 1990 khi 1.400 người ngạt thở hoặc bị xô đẩy đến chết trên đường tới thánh địa. Người theo đạo Hồi, nếu trong đời chưa một lần tự mình hành hương được đến thánh địa Mecca thì chết không thỏa nguyện.

Đến Mecca nằm trong số các “nghĩa vụ” phải tuân theo của các tín đồ đạo Hồi. Chính vì thế, bất chấp hàng năm đều xảy ra những tai nạn chết người, thì biển người hành hương vẫn đều đặn đổ về vùng đất Thánh tín ngưỡng của họ. Vậy Mecca thực chất thần thánh đến thế nào với những người theo đạo Hồi?

Hình ảnh đông kinh hoàng trong ngày hành hương

Hồi giáo là tôn giáo lớn thứ 2 trên thế giới với số tín đồ ước tính lên đến 1,5 tỷ người, chiếm tới 23% dân số thế giới. Người theo đạo Hồi tôn thờ đấng Allah tối cao. Những người theo đạo Hồi trong đời đều lần lượt cố gắng thực hiện hết các “nghĩa vụ” đối với đạo bao gồm Niệm, Lễ, Trai, Khóa, Triều thì mới có thể an lòng nhắm mắt xuôi tay. Thậm chí, nếu trong khi thực hiện các lễ đó mà có ảnh hưởng đến tính mạng thì họ cũng tin rằng đó là vì thánh Allah muốn họ được lên thiên đường sớm hơn. Niềm tin ấy khiến hàng triệu giáo dân vẫn đều đặn đổ về thánh địa Mecca để thực hiện nghĩa vụ “Triều”.

Nghĩa vụ “Triều” quy định các tín đồ có nghĩa vụ hành hương về Thánh địa Mecca ít nhất một lần trong cuộc đời, để triều bái tại điện thờ Kaba trong tháng 12 theo lịch đạo Hồi, hay còn gọi là hành hương Haji. Cuộc lễ triều bái kéo dài trong mười ngày. Ngày cuối cùng tín đồ sẽ hiến lễ là một con cừu hoặc lạc đà, hoặc một con vật có sừng. Triều bái Mecca trong dịp này là chính triều. Còn phó triều thì diễn ra trong thời gian bất kỳ của năm với các nghi lễ giản lược hơn.

Việc hành hương bắt buộc người tham gia phải tự trang trải mọi chi phí và số tiền bỏ ra phải tự mình kiếm được, không vay mượn của ai cả. Trước khi đi, nếu là trụ cột gia đình thì phải chuẩn bị đồ ăn thức uống, đảm bảo cuộc sống bình thường cho người thân ở nhà trong thời gian họ đi vắng. Vào tháng Ramadan, chỉ có người Hồi giáo mới được hành hương về đây.

Sau khi hành hương đến Mecca, tín đồ đạo Hồi sẽ có được danh hiệu là “Haj” hoặc “Haji”. Hồi giáo dạy rằng nếu một người thực hiện Umrah hoặc Hajj đúng và với ý định chân thành (để cầu xin Allah) thì tất cả họ được tha tội. Khi tham gia lễ Hajj, những tín đồ Hồi giáo phải thực hiện một loạt nghi thức như đi bộ ngược chiều kim đồng hồ 7 lần xung quanh Kaaba ở giữa sân nhà thờ Hồi giáo Masjid al-Haram, chạy qua lại giữa các ngọn đồi Al-Safa và Al-Marwah, uống nước từ giếng Zamzam, đi tới vùng đồng bằng sát núi Arafat để thức thâu đêm và tham gia “ném đá quỷ dữ” trừ tà.

Sự đông đúc đến khó tin ở Mecca

Dù khá vất vả, lại phải thực hiện rất nhiều nghi thức, tham gia nhiều hoạt động nhưng tất cả những người theo đạo Hồi đều mong muốn một lần trong đời trải qua nghi lễ thiêng liêng này. Đối với họ, lễ hành hương là đỉnh cao tinh thần trong cuộc sống. Lễ Hajj với họ là minh chứng cho sự đoàn kết của người Hồi giáo cũng như lòng quy phục của họ trước Thánh Allah. Một số người coi lễ Hajj là bổn phận tôn giáo cần phải hoàn thành. Vì thế, họ bất chấp nguy hiểm để thực hiện nghi lễ này. Nhiều người còn phải tiết kiệm tiền trong hàng chục năm chỉ để được một lần tham gia lễ hành hương.

Kinh Koran cho rằng vào Ngày Phán xét, Thượng đế sẽ cân nhắc giữa điều ác và những việc thiện mà một người làm trong đời để quyết định đưa họ tới thiên đàng hay địa ngục. Lễ Hajj được xem như cơ hội để họ tẩy rửa những tội lỗi trong quá khứ, được Thượng đế xem xét và quyết định có cho họ lên thiên đàng sau khi chết hay không.

Về mặt địa lý, Thánh địa Mecca là biểu tượng của khu vực Trung Đông với một hệ thống các nghĩa vụ Hồi giáo đã được xây dựng và đóng vai trò nền tảng cho mọi hành vi và lối sống của xã hội Ả Rập. Hiện trên thế giới có nhiều trung tâm giáo dục giáo lý Hồi giáo, nhưng Mecca vẫn là trung tâm thu hút đông đảo khách hành hương hơn cả. Không giống như các thành phố khác ở Saudi Arabia, Mecca vẫn còn ấm áp ngay cả trong mùa đông. Vào ban đêm, nhiệt độ khoảng 17 độ C. Các buổi chiều, nhiệt độ dao động khoảng 25 độ. Thời tiết khá dễ chịu ngoại trừ mùa Hè. Mùa hè ở đây, nhiệt độ thường lên tới 40°C.

Lễ hành hương Hajj là một trong những sự kiện lớn nhất của người Hồi giáo, đồng thời là một trong 5 trụ cột của đạo Hồi. Chính vì tầm quan trọng đối với những người theo đạo Hồi mà các tín đồ vẫn cứ đều đặn hành hương tới đây bất chấp nguy cơ những tai nạn có thể xảy ra. Họ đổ lỗi cho việc đảm bảo an ninh và công tác tổ chức kém cỏi của chính quyền nước sở tại. Và cứ thế, đều đặn trong năm, lại có những cuộc hành hương tới Thánh địa. Biển người tới Mecca kéo theo cả những nguy cơ chết người vẫn không bao giờ kết thúc.

Mộc Miên

 

 

 

Gửi phản hồi