Khởi nghiệp với nghề săn cá hô

Năm 18 tuổi, Năm Thứ khoác tấm lưới nhỏ trên vai, tập tễnh làm ngư phủ. Với kinh nghiệm non trẻ trên con sông dữ, ông chỉ buông lưới ở những dòng nước nhỏ. Cá tôm thu về chỉ cải thiện thêm bữa ăn cho gia đình. Nhưng chỉ 2 năm sau, thấy một số ngư dân trong vùng sắm lưới lớn, bắt cá dữ rần rần, nhiệt huyết chinh phục thiên nhiên như bừng dậy trong lòng người trai trẻ.

Cưới vợ xong, Năm Thứ gom góp tiền bạc mua dây nhợ về tự mình đan lưới đánh cá. “Tấm lưới đầu tiên tôi đan hàng tháng trời mới xong. Mỗi mắc lưới có chiều dài 4 tấc, đủ để bắt cá lớn. Cả tấm lưới dài hơn 50m. Phải lưới cỡ đó mới dính cá to được, tính tôi đã không làm thì thôi, làm thì phải làm lớn”, Năm Thứ hề hà kể chuyện.

Một Lão ngư kể lại chuyện săn cá hô khổng lồ

Ngày đầu thả lưới trên sông Vàm Nao, ông trở về tay không. Không nản chí, ông dành thêm thời gian nghiên cứu con nước, học hỏi thêm kinh nghiệm để hiểu tính khí, tập quán của những con cá dữ. “Thời đó, cá hô ở đây là nhiều nhất. Gần 20 năm trong nghề, tôi kéo không biết bao nhiêu mà kể, cá gì cũng có nhưng nhiều nhất vẫn là cá hô. Con vài chục ký đến hơn trăm ký là chuyện hết sức bình thường”, Năm Thứ hồ hởi. Con cá đầu tiên lão ngư này săn được là con cá hô với trọng lượng 110kg. Theo tục lệ của ngư dân nơi đây, con cá đầu tiên săn được phải đem cúng cả làng. Năm Thứ lập bàn thờ tạ ơn trời đất rồi đem chiến lợi phẩm của mình mổ khao cả làng không một chút do dự.

Duyên số với các loài “thủy quái” Vàm Nao như đã “bén duyên” với Năm Thứ. Suốt thời gian sau đó, lão ngư này đều đều hàng tuần kéo về bờ vài con cá hô từ 30kg đến nặng nhất là 155kg. Có bữa gặp may, Năm Thứ dính luôn một lúc 2 con gần chẵn 100kg. Mỗi lần kéo chiến lợi phẩm vào bờ, dân làng lại kéo đến đông nghịt cả bến sông. Tên tuổi lão ngư này nổi như 1 kép cải lương danh tiếng lúc bấy giờ. Nhiều ngư dân bàn tán xôn xao xin đến học nghề. Năm Thứ xuề xòa cười bảo: “Săn cá hô không khó, tôi không tài giỏi gì cả, chỉ dám nhận mình là người may mắn”.

Thừa thắng xông lên, Năm Thứ đầu tư tiền bạc mua vật liệu về đan 2 tấm lưới khổng lồ khác với quyết tâm tóm được nhiều cá lớn hơn. Với 3 dàn lưới và sự hỗ trợ của nhiều ngư dân giàu kinh nghiệm khác trong vùng, Năm Thứ ngày càng bội thu cá hô.

Cuộc vật lộn với “thủy quái” trên sông

Lão ngư này thật tình chia sẻ kinh nghiệm săn “thủy quái” của mình. Theo ông, muốn săn được cá thì phải hiểu cá. Thời gian để đi thả lưới cá hô là vào tháng 1 đến tháng 4 trong năm. Lúc này dòng nước đứng, ít chảy xiết, mới thả lưới được, nếu không sẽ chỉ kéo được rác rến, thủy sinh.

Cá hô chỉ kiếm ăn 1 tháng vài ba lần vào lúc nước ròng. Phải tranh thủ những lúc này để thả lưới, khả năng cá dính sẽ cao hơn. Sau khi quan sát thấy cá hô ngoi lên mặt nước đớp mồi thì chèo ghe đến đón đầu ở cuối dòng nước rồi thả lưới. Đây là công đoạn quan trọng nhất vì nếu làm đúng bài bản thì khả năng cá mắc bẫy như đã nắm trong tay. Vài giờ thăm lưới một lần, nếu phát hiện cá dính thì nhẹ nhàng thu lưới, kéo về.

Dàn lưới quàng dùng để bắt cá hô

“Giai đoạn này cũng không kém phần quan trọng, khi thu lưới phải kéo sát tấm lưới vào ghe, để sát con cá vào mạn ghe. Nếu để quá xa ghe, khi kéo về thì coi chừng bị con cá kéo đi như chơi.

Hơi thở cá hô rất dài, có lúc thấy nó nằm im tưởng đã đuối nhưng chỉ cần có động là nó quẫy lên ngay. Cá hô là loài rất hiền, khi chúng dính lưới thì thường nằm yên chịu trận. Dù vậy nếu mạnh tay thì chúng cũng phản ứng mạnh lắm, có khi lật ghe chứ không đùa được”, Năm Thứ nói.

Trong suốt thời gian săn lùng thủy quái, lão ngư này nhớ nhất là con cá hô cuối cùng mình bắt được. Trọng lượng của con cá là 107kg, chưa phải là con cá lớn nhất trong sự nghiệp của ông. Nhưng khi con cá dính lưới ông buộc phải trổ hết tài nghệ của mình mới khuất phục được con cá.

Ông kể, đó là 1 đêm như thường lệ, sau khi thăm dò con nước, thấy dấu cá lớn, ông chèo ghe đến điểm “đen” rồi thả lưới. Sau vài giờ lão ngư co ro trong cái rét căm căm lại thêm mưa phùn lất phất, nhiều lúc chặc lưỡi muốn về, bất ngờ thấy lưới động, Năm Thứ mừng thầm chèo ghe đến. Rọi đèn pin kiểm tra, lão ngư khấp khởi mừng khi thấy con cá hô ước chừng hơn trăm kg.

Trong lúc đang thu lưới nhẹ nhàng thì con cá bỗng dưng thức tỉnh rồi bất ngờ quẫy mạnh. Với kinh nghiệm dày dạn, lão ngư bình tĩnh thả lỏng lưới, mặc cho con mồi vùng vẫy. Nhưng con cá khổng lồ này đột ngột tiến lại gần chiếc ghe lớn rồi đột ngột quẫy mạnh đuôi. Chiếc ghe lắc mạnh, Năm Thứ té nhào xuống sông nhưng tay vẫn nắm chặt lấy lưới quyết không để xổng con cá lớn.

Trong tình thế đó, biết không thể đấu được với con vật này được, Năm Thứ bình tĩnh cố gắng khua tay với thành đến thành ghe tìm cách leo lên. Trong bóng đêm dày đặc trên sông, người và cá đấu sức gần 1 giờ đồng hồ. Năm Thứ cố trấn tĩnh nắm chặt lưới kéo dần con cá về phía chiếc ghe. Hễ nó động thì ông tĩnh, nó im thì ông kéo… Cuối cùng, sức vóc của con cá khổng lồ cũng chịu thua sự kiên nhẫn, kinh nghiệm của lão ngư này.

Đưa được con cá vào bờ, cũng là lúc Năm Thứ đuối sức hoàn toàn. Khi gọi vợ con ra phụ mình kéo cá lên, lão ngư này ngồi thở dốc, giữa cái rét thấu da thấu thịt mà cơ thể cường tráng của ông nóng bừng bừng. “Lúc đó tôi bật đèn pin rọi vào xem con cá sống chết thế nào. Rọi đến đôi mắt của nó, tôi chợt rùng mình.

Suốt cả cuộc đời của mình tôi không bao giờ quên được ánh mắt đêm hôm đó. Tôi thấy lạnh sống lưng, cố đưa đèn pin nhìn lại mắt nó một lần nữa. Nó như đang nhìn tôi, mắt cá hô to lắm, cái nhìn như ai oán xoáy vào tôi. Ớn lạnh xương sống! Ngay đêm hôm đó, tôi nói luôn với vợ: “Đây là lần cuối cùng tôi đi thả lưới. Tôi chính thức “gác kiếm” từ  ngày đó”, Năm Thứ kể bằng giọng đượm buồn.

Cá hô nhiều là thế, nhưng như lão ngư Năm Thứ đã nói, để cá hô dính lưới, thì người thả lưới phải có duyên. Ví như lão ngư Bảy Thạnh, cả đời giăng lưới kiếm ăn, cá lớn cá bé đều đã từng qua tay ông, nhưng khi sở hữu 1 dàn lưới lớn, ông chẳng dính được 1 con cá to nào.

Bảy Thạnh nhiều lần tự vấn: “Tôi cũng không biết vì sao có chuyện này? Lúc còn sức, mượn được dàn lưới của người ta, đi thả thì cũng dính cá bự nhiều lắm. Lúc thì cá hô, khi thì cá bông lau. Tính sơ sơ tôi cũng đã tóm được hơn chục con cá hô trên trăm ký chứ chả chơi. Nhưng khi dành dụm được tiền, làm chủ 1 dàn lưới thì hình như tôi lại hết duyên với các loại “thủy quái” ở đây.

Sau nhiều năm buông thả khắp nơi, nhận thấy cá to trên sông đã vơi đi nhiều, tôi cuốn dàn lưới lại giữ làm kỷ niệm luôn. Tính ra tôi lỗ trắng hơn 1 cây vàng, vì lúc sắm nó đến giờ không dính được con cá nào cả”.

Giờ đây, lão ngư Bảy Thạnh an phận hằng ngày làm bảo vệ cho 1 ngôi trường tiểu học ở địa phương. Còn lão ngư Năm Thứ, sau khi “gác kiếm”, số tiền gần 20 năm trời dành dụm được, ông mua gần chục công ruộng rồi yên chí làm bạn với ruộng đồng.

“Cái nghiệp săn “thủy quái” cũng nghiệt ngã lắm chú ạ. Khi trúng cá thì tiền bạc rủng rỉnh lắm, nhưng mà tiền bạc cũng sẽ vơi đi. Hồi xưa cá hô đâu có giá như bây giờ, dù vậy mỗi bữa dính cá to, tôi cũng để dư ra được mấy chỉ vàng.

Tiền bạc làm ra dễ thì cũng tiêu pha dễ dàng. Cái quý nhất là tôi có được một thời tung hoành ngang dọc trên dòng sông dữ này. Thế là mãn nguyện rồi”, lão ngư Năm Thứ ngậm ngùi.

Giờ đây, cá lớn trên sông Vàm Nao đã không dồi dào như trước nữa nhưng thỉnh thoảng vẫn có những con cá lớn lạc dòng nước về đây. Thỉnh thoảng nghe người dân ở đâu đó trên sông Tiền, Sông Hậu bắt được cá lớn gần 100kg, người dân khắp nơi kéo đến xem đông nghịt, báo đài đưa tin ầm ĩ, các lão ngư trên phá Vàm Nao lại mỉm cười, nhớ về một thời oanh liệt trên sông.

Hàm Hương

Gửi phản hồi