Đi biển vài lần là thuộc lòng biển trong đầu

Chúng tôi đến nhà ông Tư Mù Xuôi (tên thật Hồ Văn Bỉ, 61 tuổi, ấp Gò Công, xã Nguyễn Việt Khái, huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau) đúng lúc ông chuẩn bị đi biển. Chúng tôi xin cùng ra biển, ông Tư Mù xua tay, nhăn nhó, lắc đầu để lộ hàm răng còn không mấy cái, đã úa vàng: “Không được đâu, phải đi xa gần 20 cây số mới tới chỗ mò con móng tay. Sóng gió thình lình, ướt nhem, không chịu nổi đâu!”.

Ông Tư Mù lặn ngụp trên biển mò con móng tay ở độ sâu gần bằng đầu người

Ông kể, đêm qua, xuồng của ông đi ra biển phải rút lui sớm, mưa tầm tã, gió mạnh, sóng biển qua khỏi đầu. “Thằng Êm cầm lái “cứng khừ” mà bị sóng đánh bạt. Anh em tụi tui tát nước liền tay, không may là chìm ngoài biển rồi!”, ông nói. PV vẫn năn nỉ cho theo, ông Huỳnh Êm, người dân tộc Khơ-me, chủ vỏ máy, thường chở ông Tư Mù và bạn bè quanh xóm đi biển, miễn cưỡng gật đầu. Ông Huỳnh Êm nói to: “Nhà báo đi theo phải mang áo mưa, kiếm thêm mấy cái bọc đựng máy móc. Đồ điện tử gặp nước mặn thì vô phương cứu!”.

Nước sông Bảy Háp chảy xuôi ra phía biển Tây, đùng đục màu phù sa. Ông Tư Mù và những người dân ở cửa biển Gò Công quảy can nhựa, vác cào, lục đục xuống vỏ máy, xếp gọn gàng. Ông Huỳnh Êm giựt máy nổ, cho vỏ lãi quay đầu, rời bến, phóng ra phía biển. Giơ bàn tay chai sạn, chi chít vết thương mới chồng vết cũ, ông Tư Mù nói rằng đó là do bị cá ngát đâm nhức thấu xương mấy năm trước. “Dân ở đây bãi biển có con gì ăn được, bán được, có tiền mua gạo ăn là bắt. Tôi giăng lưới cá, mò sò huyết, thụt cá ngát… trên bãi bồi đã mấy chục năm rồi”, ông Tư Mù nói. Khu tái định cư Gò Công và hàng ngàn hộ sống ven bãi bồi Mũi Cà Mau chết danh “ngư tặc” do khai thác trái phép như vậy.

Một góc cửa biển Gò Công ra biển Tây (Cà Mau)

Chiếc vỏ lãi chở đầy khẳm, dừng lại, cắm sào, buộc dây. Như người sáng mắt, ông Tư Mù móc trong chiếc can nhựa đôi vớ chân, vớ tay: “Dưới đó nhiều miểng thủy tinh, vỏ hàu, dễ đứt chân, đứt tay lắm”. Rồi ông tròng sợi dây qua đầu, kéo xuống đến ngang hông, đầu kia buộc vào can nhựa thả trôi. Ông lò mò, vịn mé vỏ, nhảy ùm xuống nước, ngập đến đầu…

Ông Huỳnh Êm nhấc chiếc cào ốc móng tay có gọng bằng cây gỗ đước, hình chữ nhật, đầu cào bằng thanh gỗ vuông, có hàng răng bằng sắt tròn, dài hơn sải tay người. Ông Tư Mù cho rằng, biển sâu không đủ sức đẩy ngược, nên phải đẩy nương xuôi theo dòng nước. Cán cào tì vào ngực, răng cào sát mặt đất… Thỉnh thoảng, ông Tư Mù lặn xuống, ngoi lên, vài lần mới bắt được con ốc móng tay bằng ngón chân cái. Ông Tư Mù nói: “Dò tìm có hang, lặn xuống, thọc cả cánh tay mới gặp. Có khi phải đào hang rộng ra, chui đầu vô, tìm mãi mới bắt được. Con ốc móng tay nghe tiếng động, chui sâu lắm”.

Ông Nguyễn Văn Chính đi mò ốc móng tay ở gần nói: “Anh em chúng tôi dùng máy bơm hơi để lặn mò sâu, bắt được nhiều hơn. Còn ông Tư Mù chỉ lặn bằng hơi miệng, bắt được ít hơn”. Nước lớn, sóng biển đánh qua khỏi đầu, ông Huỳnh Êm kêu mọi người trở lại xuồng máy. Hôm nay, ông Tư Mù mò được hơn chục con ốc móng tay. Chiếc vỏ tấp vô vựa hải sản ở cửa biển Gò Công. Bà chủ vựa phân loại, cân kéo, tính tiền, đưa cho ông Tư Mù 90.000đ.

Ông Tư Mù mò mẫm đưa 20.000đ cho ông Huỳnh Êm nhưng bị nhét trở lại vào túi ông. Ông Huỳnh Êm nói với lão Tư Mù: “Lâu lâu miễn 1 chuyến, về mua trà uống cho đỡ lạnh”. Hỏi ra mới biết, người có vỏ máy như ông Huỳnh Êm chở hàng xóm ra biển mò cua bắt ốc, tùy theo xa gần mà mọi người hùn trả tiền xăng cho chủ vỏ máy. Ở cửa biển Gò Công, bà con kết thân trên những chiếc xuồng máy để “hái lượm” ven rừng phòng hộ và lặn hụp trên biển bãi bồi, vừa đỡ tốn chi phí, vừa có bầu bạn.

Ông Tư đi nhờ hàng xóm ra biển.

Ông Huỳnh Êm tâm sự: “Anh em đi chung xuồng máy đều quan tâm đến nhau. Nhưng tôi vẫn quan tâm ông Tư Mù nhiều hơn hết. Trên biển tối đen, hễ thấy đèn chớp màu xanh của ông Tư Mù xa xa là tôi gọi, quẹo trái, quẹo phải… để gần lại”. Những người bạn chài của ông Tư Mù sợ giữa biển, trong đêm tối, không may ông Tư Mù rơi xuống lạch sâu, nước chảy xiết hoặc giông gió thất lạc. Nhưng ông Hai Thanh nói: “Anh Tư Mù tinh ý, sáng dạ, đi vài lần là ổng thuộc lòng biển trong đầu. Dường như, bàn chân ổng… có mắt!”

Những năm gần đây, ốc móng tay xuất hiện ở vùng bãi bồi Cà Mau có mảnh vỏ mềm, thịt dầy, thơm ngọt, thành món khoái khẩu của thực khách. Các chủ vựa hải sản ở cửa Gò Công mua ốc móng tay cỡ ngón tay cái hơn 100.000đ/kg và loại bằng ngón chân cái hơn 200.000đ/kg. Món ốc móng tay luộc nước dừa, hấp gừng, nướng mỡ hành… rất ngon.

Chuyện tình của ông Tư Mù

Quần áo ướt nhèm, ông Tư Mù vác cào, xách chiếc can nhựa, rảo bước trên đường bê tông nhỏ. Ông tự tin: “Cái xóm này có khoảng 60 gia đình, tôi muốn muốn ghé nhà ai là trúng phóc. Có khi nghe tiếng chủ nhà, có khi đi riết thành quen!”. Trở về nhà, ông Tư giục cô gái út tên Hồ Kim Mau, 13 tuổi, đang học lớp 5, nấu nước pha trà. Bà Lê Thị Mỹ – vợ ông, đã 55 tuổi, bán khoai chiên, trông cháu ngoại cho con đi làm ăn. Khát khao vượt qua số phận, ông đặt tên 3 con gái là Nhanh, Lẹ, Mau.

Ông Tư Mù kể rằng, hồi còn nhỏ, mắt ông vẫn sáng. Khoảng hơn 10 tuổi, tự dưng mắt mờ, rồi mù lòa. Nhà nghèo, đông anh em, ông theo bạn bè, người lớn xuống sông, ra mé biển mò cá đắp đổi sống qua ngày. Ở cùng quê, cô thôn nữ Lê Thị Mỹ chỉ “giàu” hơn ông đôi mắt sáng. “Nhà báo nghĩ coi tôi mù mà dám cua bà Mỹ không? Thật ra, tôi chủ động cưa cho đến khi bả ngã vào lòng, nhờ tiếng đờn, giọng ca vọng cổ. Tôi học đờn, học ca vọng cổ từ nhỏ nhưng bây giờ lội xuống biển, vào rừng riết rồi quên ráo”, ông kể. Bà Mỹ liếc yêu ông, nói: “Sau khi sinh đứa con đầu lòng, ông nhà tôi theo cậu Khum đi mò cua bắt cá, làm thuê kiếm sống. Cái quý của chồng tôi là chịu thương, chịu khó, thương vợ thương con”.

Quê vợ chồng ông ở xã Hưng Phú (Phước Long, Bạc Liêu), trôi dạt về cửa biển Gò Công hơn 30 năm nay dựng chòi, làm nghề biển kiếm sống, bởi nghe người ta đồn ở bãi bồi xã Đất Mũi này có nhiều tôm cá. Nhưng không được bao lâu thì khu chòi tạm bị giải tỏa. Không nhà, không đất, vợ chồng được xét chọn đưa vào Khu Tái định cư Gò Công cho đến bây giờ.

Mù, nhưng ông Tư vẫn thấy đường sống, vẫn lao động, làm lụng để nuôi vợ con! Ông Tư kể: “Trước đây, tôi lặn lội trên bãi bồi nhiều hơn ở trên bờ. Còn bây giờ phải đi xa mới kiếm ăn được. Khổ nhất là những lần biển động”. Hồi bão số 5 năm 1997, ông Tư Mù suýt bỏ mạng trên biển. Ông kể: “Bão đến quá nhanh, tàu không kịp vô bờ, bị chìm. Tôi mò bám được cây trụ lưới, ôm chặt từ sáng đến tối. Sóng gió cứ tát nước vào mặt, đói, khát, lạnh cóng. Nghe tiếng chiếc tàu chạy bão đến gần, tôi cố sức kêu cứu và may mắn được cứu vớt”.

Chuyện ông Tư Mù đi biển, gặp nạn trên biển, sống sót nhiều vô số kể. Nhưng trời sanh trời nuôi, ông gặp nạn là được người cứu vớt. Cứ vậy, ông Tư Mù vẫn bám biển để kiếm sống. Cuộc đời ông Tư Mù giống như cây mắm bám bãi bồi Mũi Cà Mau để ngoi lên, vượt qua tăm tối, sóng gió giữa đời thường…

Ông Hai Hùng – người hàng xóm cũng là thông gia với ông Tư Mù nói: “Anh Tư Mù khéo tay, ngoài đi biển, ai mướn gì anh cũng làm khéo, từ vót đũa, làm thợ mộc, lợp nhà lá…”. Ông Lê Minh Trí, Trưởng ấp Gò Công thì cho biết: “Gia đình ông Hồ Văn Bỉ (Tư Mù) thuộc diện nghèo, đặc biệt khó khăn nhưng không trông chờ sự giúp đỡ mà tự lực vươn lên, sống tình nghĩa với làng xóm”.

Gửi phản hồi