Chúng ta đã biết rằng đã là thuốc thì không thể dùng bừa bãi. Còn thức ăn thì chúng ta vẫn dùng hằng ngày mà không cần biết chúng tốt hay hại cho sức khỏe. Từ ngàn xưa, cha ông ta đã biết cách kiêng cữ trong ẩm thực để tránh bệnh.

Đối với người bị yếu sinh lý nói riêng và bệnh thận yếu nói chung, ngoài việc bồi bổ, uống thuốc, luyện tập… thì việc kiêng cữ trong ăn uống là rất quan trọng. Nhưng có một vấn đề là Đông y phân chức năng của thận ra làm 2 phần: thận âm và thận dương. 2 chức năng này kết hợp một cách cân bằng thì cơ thể khỏe mạnh và khả năng sinh lý rất tốt.

Nhưng chỉ cần 1 trong 2 chức năng là thận âm hoặc thận dương bị hư yếu, bệnh tật sẽ xảy ra. Nếu thận âm hư mà dùng thuốc hoặc các món ăn bổ thận dương thì bệnh càng thêm nặng. Nếu thận dương hư mà lại dùng thuốc hoặc thức ăn bổ thận âm thì cũng nguy hại không kém.

Điều quan trọng là bệnh nhân phải tự quan sát cơ thể để nhận biết xem mình có bị yếu thận không, thận âm hay thận dương hư. Người thận âm hư có một số biểu hiện gồm: bứt rứt, hồi hộp, khó ngủ, mơ mộng phân vân, ngũ tâm phiền nhiệt, dễ quên, hay tiểu đêm, đau lưng, mỏi gối, ù tai, nóng về đêm, ra mồ hôi trộm, lòng bàn tay, lòng bàn chân nóng, quan hệ tình dục không có “lực”, mau mất sức, dương nuy bất cử (dương vật không cương), xuất tinh sớm…

Nhiều loại hải sản có công dụng tư âm bổ thận

Vì thận âm hư không đủ để cân bằng dương nên cơ thể  bị phần dương hỏa lấn át. Nếu ta ăn những thức ăn nhiều tính dương như cay, nóng, ấm… vào thì hỏa bốc càng mạnh, thận âm càng bị hư tổn.

Có những món được coi là rất bổ thận như thịt dê, thịt chó, rau hẹ, hành tây, tỏi, nhãn, vải, nhục dung, tỏa dương, nhung hươu, nhân sâm đều không nên dùng. Những thứ gia vị hoặc đồ cay nóng như rượu, thuốc lá, ớt, hạt tiêu, quế, hồi, sa tế, sa nhân… cũng phải hạn chế.

Khi mắc bệnh thuộc thể âm hư, dinh dưỡng học cổ truyền khuyên nên trọng dụng các đồ ăn thức uống thanh bổ, ngọt mát nhu nhuận, sinh tân dưỡng âm bổ thận, trong đó đặc biệt lưu ý các thực phẩm như: Thịt vịt có công dụng tư âm dưỡng vị, bổ thận. Dân gian thường coi thịt vịt trắng là bổ âm tốt nhất.

Thịt lợn bổ thận, vị và can âm, làm nhuận da thịt. Trứng gà cả lòng trắng hay lòng đỏ cũng đều có khả năng tư âm nhuận táo. Dân gian Trung Quốc thường nấu trứng gà với đậu đen hoặc đậu tương để bổ thận tư âm.

Ba ba có công dụng tư âm bổ thận, lương huyết, là loại thực phẩm thanh bổ tuyệt vời cho người bị âm hư. Các thủy hải sản như hến, trai, sò đều có công dụng tư âm bổ thận, thanh nhiệt, làm sáng mắt.

Quả dâu chín, tính lạnh, vị ngọt, có công dụng tư âm bổ huyết, ích thận. Quả dâu chín rất có lợi cho người mắc chứng thận âm hư gây tai ù, tiêu khát. Tổ yến có công dụng bổ thận dưỡng âm, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp như lao phổi, giãn phế quản, viêm phế quản mạn tính… thuộc thể phế thận âm hư.

Ngoài ra, để tư âm bổ thận còn nên dùng cá chạch, sữa bò, sữa dê, củ mài, mật ong, sữa ong chúa, vừng đen, nấm đông cô, nấm kim châm, cà chua, ngân nhĩ, giá đỗ các loại…

Người bị thận dương hư triệu chứng giống thận âm hư nói trên, nhưng kèm một số triệu chứng khác như: eo lưng và chân lạnh. Vào mùa đông lòng bàn tay, bàn chân và các ngón lạnh buốt, hay rùng mình, rất sợ lạnh, sắc mặt thường trắng bệch, sức yếu hay mệt mỏi, do thiếu khí nên hay hụt hơi…

Người bị thận dương hư tính âm, hàn nhiều nên cần ăn thức ăn ấm, nóng, kiêng những đồ thủy sản hàn lạnh. Những gì người bị thận âm hư không nên dùng kể ở phần trên thì bệnh nhân thận dương hư dùng rất tốt. Ngược lại, những gì kể trên người bị thận âm hư nên dùng thì bệnh nhân thận dương hư lại phải kiêng cữ.

Bác sĩ đời sống

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here