Bệnh bướu cổ

Tuyến giáp tạo ra những hormone lưu thông trong máu giúp điều chỉnh sự trao đổi chất. Các hormone này vô cùng quan trọng, nó duy trì tốc độ sử dụng năng lượng, giúp kiểm soát nhiệt độ cơ thể, điều chỉnh nhịp tim và lượng canxi trong máu…

Để sản sinh ra các hormone này, tuyến giáp cần một thứ “nguyên liệu” vô cùng quan trọng, đó chính là iốt. Khi lượng iốt từ nguồn thức ăn bị thiếu hụt, tuyến giáp phải làm việc nặng hơn gấp nhiều lần để tiết hormone. Tình trạng “quá sức” này diễn ra lâu ngày khiến tuyến giáp phình to, dẫn đến tình trạng bướu cổ. Ngoài việc gây ra bướu cổ, việc thiếu hụt iốt còn gây ra triệu chứng chậm phát triển trí não ở trẻ nhỏ.

Tóm lại, nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh bướu cổ là do liên quan đến iốt. Thế nhưng phức tạp ở chỗ là không phải cứ bổ sung thêm iốt thì bệnh nhân sẽ khỏi bướu cổ. Có những nguyên nhân vô cùng phức tạp khiến cơ thể không thu nạp iốt, hoặc có một số vấn đề cản trở việc thu nạp iốt, dẫn đến bướu cổ.

Cũng có những trường hợp khi cơ thể tiếp nhận quá nhiều iốt, bệnh bướu cổ cũng xuất hiện. Cách đây nhiều năm, các nhân viên y tế của Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe ở một tỉnh nọ vô cùng ngạc nhiên khi người dân tỉnh này mắc bướu cổ khá cao. Họ cảm thấy vô lý khi những người dân làm nghề chài lưới ven biển và sống ngoài đảo lại chiếm tỷ lệ bệnh bướu cổ cao nhất.

Họ vẫn nghĩ rằng bướu cổ là do thiếu iốt và bệnh này chỉ xuất hiện ở các tỉnh miền núi, nơi mà nguồn thức ăn tự nhiên rất hiếm khoáng chất này. Iốt lại vô cùng nhiều trong các loài hải sản, trong rong biển và muối biển. Sau này được các chuyên gia về nội tiết giải thích, họ mới vỡ lẽ ra rằng thức ăn có quá nhiều iốt cũng gây bướu cổ.

Sữa đậu nành

Theo các chuyên gia nội tiết, một số loại thức ăn có chứa các chất cản trở cơ thể hấp thụ iốt như khoai mì (củ sắn), hạt kê, các loại rau họ cải như bắp cải, cải xanh, súp lơ… Đặc biệt, sữa đậu nành và các chế phẩm từ đậu nành như đậu phụ… Người dân ở vùng núi không sử dụng nhiều những thực phẩm này.

Nếu gặp khó khăn trong việc mua hải sản tươi sống giàu iốt làm thức ăn, người dân có thể thay thế bằng cách mua rong biển, rau câu sấy khô. Các chế phẩm từ sữa bò như sữa tươi, sữa chua, phô mai… cũng chứa nhiều iốt.

Trong khi đó, người dân miền biển lại thường xuyên ăn hải sản chứa quá nhiều iốt. Họ cần ăn nhiều rau cải, đậu phụ, đậu nành để giảm hấp thụ loại khoáng chất này và không nên sử dụng muối có bổ sung iốt.

Tình trạng thiếu vitamin A cũng gây ra hiện tượng rối loạn sinh tổng hợp hormone tuyến giáp và cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến bướu cổ. Do vậy, trong khẩu phần ăn cần phải chú ý bổ sung đủ lượng vitamin A cần thiết.

Ngoài vấn đề do liên quan đến iốt, bướu cổ còn do nhiều nguyên nhân như viêm tuyến giáp. Thông thường hệ miễn dịch giúp cơ thể chống lại các vi khuẩn, vi rút, nhưng đối với chứng viêm tuyến giáp này hệ thống miễn dịch lại sinh ra những kháng thể tấn công lại tuyến giáp khiến tuyến này sưng to, gây ra bướu cổ.

Một số người cũng bị bướu cổ do thay đổi nội tiết tố ví dụ như phụ nữ khi mang thai, sau khi sinh… Trường hợp này không nên quá lo lắng vì đa phần là bướu giáp lành tính, không nguy hại đến sức khỏe.

Bệnh nhân bị bướu cổ mà trong dòng họ có người bị ung thư tuyến giáp thì hết sức cẩn trọng. Các nghiên cứu cho thấy có khoảng 50 – 70% bệnh nhân trường hợp này sẽ bị ung thư tuyến giáp nếu không được phát hiện sớm. Các bác sĩ nội tiết khuyến cáo, người từ 35 tuổi trở lên nên xét nghiệm định kỳ tuyến giáp 5 năm/lần để phát hiện và điều trị sớm, tránh những nguy cơ đáng tiếc.

Bác sĩ đời sống

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here