Tim chúng ta có 4 buồng (2 tâm nhĩ, 2 tâm thất) và có 4 van tim là van động mạch chủ, van động mạch phổi, van 2 lá và van 3 lá. Khi hai tâm thất bóp (thời kỳ tâm thu) thì van 2 lá và van 3 lá đóng kín, đồng thời van động mạch chủ và van động mạch phổi mở để đẩy máu lên phổi và đưa máu giàu ôxy tới nuôi các tế bào.

Khi tâm nhĩ nghỉ (thời kỳ tâm trương), 2 van động mạch chủ và phổi đóng kín để máu không chảy ngược lại tâm thất được. Chúng ta có thể coi các van tim là những “cánh cửa”, khi mở ra cho máu chảy một chiều, khi đóng lại giữ máu không chảy ngược lại được.

Van hai lá là van tim nằm ở phần tim bên trái ngăn cách giữa tâm nhĩ trái và tâm thất trái. Van có nhiệm vụ như một cánh cửa giúp máu chỉ chảy theo một chiều nhất định từ nhĩ xuống thất. Máu giàu oxy và dưỡng chất sẽ từ thất trái theo động mạch chủ đến nuôi dưỡng các cơ quan trong cơ thể.

Khi hở van tim hai lá, cánh cửa không được đóng chặt khiến máu bị phụt ngược trở lại khi tâm thất trái co bóp gây thiếu máu đi nuôi cơ thể. Hở van ba lá là tình trạng van kết nối giữa tâm nhĩ phải (buồng trên tim) với tâm thất phải (buồng dưới tim) đóng không kín theo đúng quy luật.

Hình ảnh van tim bình thường và van tim bị bệnh

Thông thường, máu sẽ di chuyển từ nhĩ xuống thất theo một chiều nhất định và ngăn không cho máu chảy ngược trở lại khi đóng. Tình trạng van ba lá bị hở, máu sẽ phun ngược trở lại nhĩ phải và và gây ứ máu tại đó. Hở van tim nói chung khiến trái tim phải tăng cường co bóp nhiều hơn để đáp ứng đủ máu, về lâu dài có thể dẫn tới suy tim.

Những dấu hiệu của bệnh hở van tim là ho khan dai dẳng thành từng tràng, từng cơn. Khó thở xảy ra khi gắng sức hoặc khi nằm. Mệt mỏi, đau tức ngực, khó thở khi hoạt động liên tục. Tim đập nhanh, trống ngực, hồi hộp. Phù bàn chân hoặc mắt cá chân. Tiểu nhiều về đêm… Khi có những dấu hiệu trên ta nên đi khám ngay để được điều trị bệnh sớm.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hở van tim, có thể do bẩm sinh, do vi khuẩn tấn công, do cơ tim giãn, huyết áp cao, nhồi máu cơ tim v.v… Khi đã hở van tim rồi thì tim phải làm việc nặng hơn bình thường và nhanh chóng suy yếu.

Khi căng thẳng hoặc thiếu oxy, cơ thể tiết ra các hoormones tiết ra khiến nhịp tim đập mạnh hơn, rất có hại cho tim. Nhịp tim do hệ thần kinh tự động quản lý nên ta không thể dùng lý trí để sai khiến tim đập chậm lại. Nhưng cũng có nhiều cách giúp làm giảm nhịp tim, giúp tim thư thái mà máu vẫn đủ oxy nuôi dưỡng cơ thể. Trong đó cách hiệu quả nhất chính là thiền.

Khi thiền, cơ thể ngồi bất động thả lỏng, hơi thở sâu, chậm và điều hòa. Khi tâm trí đặt trọn vẹn vào hơi thở, các hoormones ức chế tiết ra vừa phải, cơ trơn của toàn bộ cơ thể được thư giãn, các mạch máu cũng nới lỏng giúp huyết áp điều hòa. Hơi thở sâu giúp oxy tràn ngập các nang phổi và máu được cung cấp oxy một cách tốt nhất. Lúc này nhịp tim sẽ đập rất chậm và tim được làm việc một cách thư thái nhất.

Trong thực tế, đã có rất nhiều người bị hở van tim tập thiền và thấy hiệu quả rõ rệt. Ngoài thiền, các phương pháp yoga hay khí công Hymalaya cũng có tác dụng tương tự. Ngoài thời gian tập, nên cố gắng kiểm soát hơi thở thật sâu, thật chậm mọi lúc mọi nơi.

Bệnh hở van tim có thể khắc phục bằng cách không dùng thuốc

Trong cuộc sống, người bị bệnh hở van tim cố gắng tránh xa những tình huống gây xúc động. Lý do là những tình huống này khiến cơ thể tiết ra một loại hoormones ức chế khiến các cơ trơn, mạch máu co lại, tim đập mạnh hơn. Họ nên tránh xa rượu mạnh, cà phê, thuốc lá, trà đặc… vì những thứ này luôn khiến tim đập nhanh.

Người bị hở van tim cần được nghỉ ngơi, nhưng chú ý là trong khi nghỉ không nên xem tivi nhiều, nhất là các bộ phim hành động, phim truyền hình dài tập. Ngồi lâu một chỗ tập trung vào bộ phim, nhập tâm vào những tình huống éo le, gay cấn trong phim… luôn là liều thuốc độc đối với người bị bệnh về tim mạch.

Cách tốt nhất cho bệnh nhân tim mạch là thư thái với công việc, không nên đặt ra mục tiêu với công việc để tránh áp lực, nên thư giãn với cây cảnh, nuôi cá cảnh, chim cảnh, nên v.v… Một điều bệnh nhân tim mạch luôn chú ý là sống bao dung độ lượng, tha thứ để bản thân và trái tim mình không bị tổn thương bởi những tác động khắc nghiệt từ xã hội.

Bác sĩ đời sống

Gửi phản hồi